Muxoriq
Абу ал-Муҳанно Мухориқ ибн Яҳё ибн Навус (арабча: أبوالمهنى مُخارق بن يحيى) (тахминан 800–844/5 йилларда фаолият юритган) – Аббосийлар даврининг энг кўзга кўринган қўшиқчиларидан бири. Бармакийлар ва халифалар Ҳорун ар-Рашиддан тортиб ал-Восиқ ҳомийлигида ижод қилган.
| Абу ал-Муҳанно Мухориқ ибн Яҳё ибн Навус | |
|---|---|
| Таваллуди |
ВИИИ аср Мадма ёки Куфа, Аббосийлар халифалиги |
| Вафоти |
845/846 Самарра, Аббосийлар халифалиги |
| Касби | Аббосийлар саройида хизмат қилган араб қўшиқчиси |
| Фаолият йиллари | 800–844/5 |
Ҳаёти
Мухориқ Мадма шаҳрида (баъзи манбаларда Куфа деб кўрсатилади) туғилган бўлиб, қассобнинг ўғли эди. У машҳур қўшиқчи Атика бинти Шуҳданинг қули бўлган. Атика Мухориқ ёшлигидаёқ унинг истеъдодини пайқаб, уни тарбиялаган. Кейинчалик эса уни сарой мусиқачиси Иброҳим ал-Мавсилийга сотиб юборган. Иброҳим Мухориқнинг истеъдодини қадрлаб, уни ўқитган ва ҳатто ўзининг вориси сифатида кўрган[1]. Иброҳимнинг топшириғи билан у яратган янги куйларни Бармакийларга ижро қилиб берган ва шу орқали сарой муҳитига кириб келган. Бармакийлар унинг ижросидан шу даражада ҳайратда қолишганки, Иброҳим уни ал-Фадл ибн Яҳё ал-Бармакийга совға қилган, ал-Фадл эса халифа Ҳорун ар-Рашидга (ҳ. 786–809) тақдим этган[1]. Халифа Мухориқнинг маҳоратидан ҳайратда қолиб, уни озод қилган ва унга эҳтиром кўрсатган, унга ўзи билан бир курсида ўтиришга рухсат берган, шунингдек, сарой мусиқачиларини халифадан ажратиб турувчи пардани олиб ташлаган[1]. Мухориқ Ҳорун ар-Рашиднинг ворислари даврида ҳам саройдаги обрўсини сақлаб қолган. Устозлари Иброҳим ал-Мавсилий ва Ибн Жамининг вафотидан сўнг, халифа ал-Маъмун (ҳ. 813–833) даврига келиб, Мухориқ ўз замонасининг энг машҳур қўшиқчисига айланган. Созанда сифатида Аббосийлар халифалиги шаҳзодаси Иброҳим ибн ал-Маҳдий, Иброҳимнинг ўғли Исъҳоқ ал-Мавсилий ва Алуйя каби санъаткорлар билан рақобат қилар эди[1].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Фармер 1993.