Nadejda Maltseva
Надежда Елизаровна Малцева (паспорти бўйича фамилияси Пупко[1]; 1945-йил 12-апрел, Москва — 2023-йил 28-июн[2], Москва) рус шоираси, таржимон. 2011-йил "Кумуш аср" ше’рият мукофоти лауреати бўлган[3][4].
| Надежда Малцева | |
|---|---|
| Таваллуди |
Надежда Елизаровна Мальцева 1945-йил 12-апрел |
| Вафоти |
2023-йил 28-июн Москва, Россия |
| Фуқаролиги |
|
| Касби | шоира, таржимон |
| Фаолият йиллари | 1962-2023-йиллар |
Биографияси
Ёзувчи Елизар Малцев (1917-2004)нинг қизи. У паспорт олаётганда отасининг ўгай отасининг фамилиясини қабул қилган.
Надежда Малцева жуда эрта ёзишни бошлаган. "Ёшлик" журналида (1964) унинг бешта ше’ридан иборат тўплам пайдо бўлди (барча матнлар таҳририят ва сензура томонидан тузатилган эди). Шу соннинг 68-бетида Е. Евтушенконинг талаби билан Л. Губановнинг 12 мисраси чоп этилди ("Рассом" сарлавҳаси остида "Полина" поэмасидан парча - "Ўттиз еттига ўттиз етти холст"). Губанов ва Малцеванинг нашрлари А. Марковнинг "Дебютант шоирларга очиқ хат" номли ғазабли мақоласига сабаб бўлди. Бу мақола кейинчалик "Крокодил" ва "Адабиёт газетаси"да қайта нашр этилди[5]. Гарчи "Ёшлик" журнали ўша йилнинг 12-сонида "Галка Галкина" (Борис Полев томонидан "Ёшлик" ҳажвий бўлими учун ўйлаб топилган персонаж) имзоси билан "Дебютант ҳажвчи Алексей Марковга очиқ хат" ни нашр этган бўлса-да, Малцева учун ўз ше’рларини чоп этиш имконияти кўп йиллар давомида ёпиқ бўлиб қолди. Малцеванинг эслашича, Анна Ахматова унга: "Надя, тилларни ўрганинг," деган экан. Совет даврининг бошқа шоирлари сингари, у ҳам подстрочниклардан таржима қилишга мажбур бўлган. Малцева таржима қилган Болтиқбўйи шоирлари орасида (шу жумладан муаллифлик китоблари билан) Юстинас Марцинкявичюс, Рамуте Скучайте, Юргис Балтрушайтис, Татяна Ростовайте, Алфонсас Малдонис, Эдуардас Межелайтис ва бошқа кўплаб шоирлар нашр этилган.
1977-йилда таржимон, шоир сифатида СССР Ёзувчилар уюшмасига а’зо бўлди. Малцеванинг ше’рлари (хусусан, фақат қўлёзмада мавжуд бўлган "Скамейка ва Арбат" тўплами) самиздатда тарқалди. Таганка театрининг машҳур "Дунёни ларзага солган ўн кун" спектаклида (премераси 1965-йил 2-апрелда бўлиб ўтган) биринчи ва иккинчи парда Малсева томонидан ёзилган қўшиқлар билан бошланарди. Бироқ, ҳокимият вакиллари шоирани адабиётдан бутунлай сиқиб чиқаришга (Л. Губанов билан бўлгани каби) муваффақ бўлмади.
Шоира 2023-йил 28-июнда, 79 ёшида вафот этди. Марҳумнинг хоки Кузминск қабристонига дафн этилди[6].
Манбалар
- ↑ „Союз писателей Москвы“. 2017-йил 27-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 18-июн.
- ↑ Владислав Резвый. „Р.И.П. Надежда Мальцева“ (ру). www.фаcебоок.cом. Қаралди: 2023-йил 28-июн.
- ↑ За книгу стихотворений «Навязчивый мотив» (Андоза:М., «Водолей», 2011)
- ↑ „В ДРЗ вручили премию «Серебряный век»“. 2016-йил 16-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 16-январ.
- ↑ Юность. — 1964, № 12
- ↑ „Мальцева Надежда Елизаровна | Филологический некрополь“ (ру-РУ). Қаралди: 2024-йил 12-апрел.