Nadejda Maltseva
Nadejda Yelizarovna Maltseva (pasporti boʻyicha familiyasi Pupko[1]; 1945-yil 12-aprel, Moskva — 2023-yil 28-iyun[2], Moskva) rus shoirasi, tarjimon. 2011-yil "Kumush asr" she’riyat mukofoti laureati boʻlgan[3][4].
| Nadejda Maltseva | |
|---|---|
| Tavalludi |
Nadejda Elizarovna Malьtseva 1945-yil 12-aprel |
| Vafoti |
2023-yil 28-iyun Moskva, Rossiya |
| Fuqaroligi |
 SSSR  Rossiya |
| Kasbi | shoira, tarjimon |
| Faoliyat yillari | 1962-2023-yillar |
Biografiyasi
Yozuvchi Yelizar Maltsev (1917-2004)ning qizi. U pasport olayotganda otasining o‘gay otasining familiyasini qabul qilgan.
Nadejda Maltseva juda erta yozishni boshlagan. "Yoshlik" jurnalida (1964) uning beshta she’ridan iborat to‘plam paydo bo‘ldi (barcha matnlar tahririyat va senzura tomonidan tuzatilgan edi). Shu sonning 68-betida Ye. Yevtushenkoning talabi bilan L. Gubanovning 12 misrasi chop etildi ("Rassom" sarlavhasi ostida "Polina" poemasidan parcha - "O‘ttiz yettiga o‘ttiz yetti xolst"). Gubanov va Maltsevaning nashrlari A. Markovning "Debyutant shoirlarga ochiq xat" nomli g‘azabli maqolasiga sabab bo‘ldi. Bu maqola keyinchalik "Krokodil" va "Adabiyot gazetasi"da qayta nashr etildi[5]. Garchi "Yoshlik" jurnali o‘sha yilning 12-sonida "Galka Galkina" (Boris Polev tomonidan "Yoshlik" hajviy bo‘limi uchun o‘ylab topilgan personaj) imzosi bilan "Debyutant hajvchi Aleksey Markovga ochiq xat" ni nashr etgan bo‘lsa-da, Maltseva uchun o‘z she’rlarini chop etish imkoniyati ko‘p yillar davomida yopiq bo‘lib qoldi. Maltsevaning eslashicha, Anna Axmatova unga: "Nadya, tillarni o‘rganing," degan ekan. Sovet davrining boshqa shoirlari singari, u ham podstrochniklardan tarjima qilishga majbur bo‘lgan. Maltseva tarjima qilgan Boltiqbo‘yi shoirlari orasida (shu jumladan mualliflik kitoblari bilan) Yustinas Martsinkyavichyus, Ramute Skuchayte, Yurgis Baltrushaytis, Tatyana Rostovayte, Alfonsas Maldonis, Eduardas Mejelaytis va boshqa ko‘plab shoirlar nashr etilgan.
1977-yilda tarjimon, shoir sifatida SSSR Yozuvchilar uyushmasiga a’zo bo‘ldi. Maltsevaning she’rlari (xususan, faqat qo‘lyozmada mavjud bo‘lgan "Skameyka va Arbat" to‘plami) samizdatda tarqaldi. Taganka teatrining mashhur "Dunyoni larzaga solgan o‘n kun" spektaklida (premyerasi 1965-yil 2-aprelda bo‘lib o‘tgan) birinchi va ikkinchi parda Malseva tomonidan yozilgan qo‘shiqlar bilan boshlanardi. Biroq, hokimiyat vakillari shoirani adabiyotdan butunlay siqib chiqarishga (L. Gubanov bilan bo‘lgani kabi) muvaffaq bo‘lmadi.
Shoira 2023-yil 28-iyunda, 79 yoshida vafot etdi. Marhumning xoki Kuzminsk qabristoniga dafn etildi[6].
Manbalar
- ↑ „Soyuz pisateley Moskvы“. 2017-yil 27-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 18-iyun.
- ↑ Vladislav Rezvыy. „R.I.P. Nadejda Malьtseva“ (ru). www.facebook.com. Qaraldi: 2023-yil 28-iyun.
- ↑ Za knigu stixotvoreniy «Navyazchivыy motiv» (Andoza:M., «Vodoley», 2011)
- ↑ „V DRZ vruchili premiyu «Serebryanыy vek»“. 2016-yil 16-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 16-yanvar.
- ↑ Yunostь. — 1964, № 12
- ↑ „Malьtseva Nadejda Elizarovna | Filologicheskiy nekropolь“ (ru-RU). Qaraldi: 2024-yil 12-aprel.