Nai
Nai (rum., mold.: nai, nay ) — moldavan va rumin[1][2] koʻp stvolli nayi. Marjon daraxti, qamish va bambukdan tayyorlangan. Zamonaviy moldavan nayi diatonik gammani tashkil etuvchi 22-24 ta mahkamlangan naychalardan iborat. Havo oqimining burchagini o‘zgartirib, naychaning asosiy ohangini yarim tonga tushirish mumkin.
Asbob naychalarning pastki qismidagi tiqinlarni siljitish orqali sozlanadi. Harakatlanuvchi tiqinlari bo‘lmagan naychalarda ton balandligi naycha ichiga mayda narsalarni (tosh, no‘xat, makkajo‘xori donlari) solish orqali tartibga solinadi.
Nayda xalq lirik qoʻshiqlari (doynlar) va raqs pyesalari ijro etiladi. Mashhur zamonaviy ijrochilar: G. Zamfir (Ruminiya), V. Iovu, P. Zakariya, B. Rudenko, G. Mustya (Moldova).
Uzunchoq nay
Ruminiya va Bolgariyada cho‘ponning 7 barmoq teshikli uzunchoq nayi ham nay deb ataladi, uni Yaqin Sharqda keng tarqalgan shu nomdagi uzunchoq nay bilan adashtirmaslik kerak[3].
Manbalar
- ↑ Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya 2012.
- ↑ Muzыkalьnыe instrumentы. Entsiklopediya 2008.
- ↑ Medjnun Kerimov. Atlas traditsionnoy azerbaydjanskoy muzыki. Babalan
Adabiyotlar
- „Nay“, Bolьshaya rossiyskaya entsiklopediya. Tom 21, M., 2012 — 700-bet.
- „Nay (2)“, Muzыkalьnыe instrumentы. Entsiklopediya. M.: Deka-VS, 2008 — 401-bet.
- „Nay“, Muzыkalьnaya entsiklopediya. Tom 3. M.: Sovetskaya entsiklopediya, 1976.
- „Nay“, Muzыkalьnыy entsiklopedicheskiy slovarь. M.: Sovetskaya entsiklopediya, 1990 — 369—370-bet.