Nathaniel Lord Britton
Натҳаниэл Лорд Бриттон (1859-1934) Бронксдаги Ню-Ёрк боғига асос солган америкалик ботаник ва таксономист.
| Натҳаниэл Лорд Бриттон | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
15-январ 1859 -йил Статен Исланд, Неw Ёрк |
| Вафоти |
25-июн 1934-йил (75 ёшда) Бронх, Неw Ёрк |
| Соҳаси | Ботаника |
| Машҳур ишлари | Иллустратед Флора оф тҳе Нортҳерн Унитед Статес ва Бритиш Поссессионс, Аддисон Броwн билан; Тҳе Cаcтаcеаэъ‘, Жосепҳ Нелсон Росе билан. |
| Турмуш ўртоғи | Элизабетҳ Гертруде Книгҳт |
Ёшлик даври
Бриттон 1859-йилнинг 15-январида Ню Ёркнинг Ричмонд округидаги Ню-Дорпда Ҳарриэт Лорд Турнер оиласида туғилган[1][2]. Бриттоннинг ота-онаси кўпроқ диний фанларни ўрганишини хоҳлашган бўлса-да, ёшлигидан табиацҳунослик фанига қизиққан.
Cолумбиа университй счоол оф Минесни тамомлаб, Колумбия университетида геология ва ботаникадан дарс берган. Ўқишни тамомлагандан сўнг Торрей ботаниcал cлубга аъзо бўлиб, аъзоликни бутун умри давомида сақлаб қолди. Бриттон Америка Қўшма Штатлари Миллий Фанлар Академияси, Америка Санъат ва Фанлар Академияси[3] ва Америка Фалсафа Жамиятининг сайланган аъзоси бўлган[4][5]. 1885-йил 27-августда бриёлог Элизабетҳ Гертруде Книгҳтга уйланган. Улар клубда танишиб, умрлари давомида ботаник тадқиқотларда ҳамкорлик қилишган.
Ню-Ёрк ботаника боғи
1888-йил асал ойи давомида Кеw Гарденс боғига буюришиб, Бриттоннинг Торрей клуби йиғилишида Ню-Ёрк ботаника боғи қурилиши таклифини билдирган. Улар биргаликда НЙБГ қурилиши учун кампания бошлашди. Бриттон 1895-йилда Ню-Ёрк ботаника боғи директори бўлгач, Колумбия университетини тарк этди. 1929-йилга қадар мазкур лавозимда ишлаган.Андреw Cарнегиэ, Ж. Пиэрпонт Морган, ва Cорнелиус Вандербилт ИИ билан биргаликда институтнинг биринчи бошқарув кенгаши аъзоси бўлган. У ўсимликларни кампанияга катта ҳисса қўшганларнинг шарафига номлаш орқали ботаника боғига катта молиявий ёрдам берди.
Илмий тадқиқот
Ню-Ёрк шаҳрида об-ҳаво совуқ бўлган пайтларда, кўпгина тадқиқотларни Кариб денгизида амалга оширган. Кариб денгизи флорасини ўрганишга ҳам ҳисса қўшган.
Аддисон Броwн билан биргаликда (Тҳе Cаcтаcеаэ), Жосепҳ Нелсон Росе билан эса (Тҳе Cаcтаcеаэ)ни ёзган
Шунингдек, Бриттон Америка Ботаника Номенклатураси[6] кодексини имзолаганлардан бири ҳам ҳисобланади. Бриттон номенклатурани тартибга солувчи қоидаларга таклиф қилган ўзгартиришлари бўйича орадан тахминан 30 йил ўтгач ҳам ҳеч қандай муросага эришилмаган.
Ўлим ва мерос
Инсулт бўлиб, 9 ҳафта давомида даволаниб, 1934-йил 25-июнда Бронксдаги уйида вафот этди[7].
У яшаган ва ишлаган уй, Бриттон коттежи, Статен оролидаги тарихий Ричмонд Тоwн шаҳрида сақланади.
Статен оролидаги тарихий Ричмонд Тоwндаги Бриттон яшаган ва ишлаган Бриттон коттежи муҳофазага олинган. Бриттонаструм авлоди (Агастаче Cлайтон эх Гронов синоними[8]), Бриттонелла (синоними Мионандра Грисеб[9]), Бриттонамра (синоними Cоурсетиа ДC.), Бриттониа (синоними Фероcаcтус Бриттон & Росе[10]) Бриттонросеа (синоними Эчиноcаcтус Линк & Отто[11]), шунингдек Необриттониа [12] каби тушунчалар олим шарафига номланган. Бриттониа ботаник журнали ҳам унинг номига номланган[13][14].
Бриттон стандарт муаллиф қисқартмасидан ботаник номлар муаллифи сифатида мазкур олимга манба кўрсатилганда фойдаланилади[14].
Тадқиқотлар
Жоҳн Ҳендлей Барнҳарт Бриттон асарларининг библиографияси бўлмиш Элмер Дреw Мерилл муаллифлигидаги Биограпҳиcал мемоир оф Натҳаниэл Лорд Бриттон, 1859-1934 асари ёзилишига ҳамда мазкур асарнинг 1938-йилда Натионал Аcадемй оф Сcиэнcеснинг йиллик учрашувидаги тақдимотига ҳисса қўшган[15]. Ҳенрй А. Глеасон 1960-йилда Бриттоннинг дастлабки ботаник фаолияти, ташкил қилган ботаника ташкилотлари, номенклатуравий ишлари, Иллустратед Флора асари, Ню-Ёрк ботаника боғидаги раҳбарлик фаолияти, Ғарбий Ҳиндистон флораси, Шимолий Америка флораси, Шимолий-жанубий Америка флораси, Шимолий Америка дарахтларига оид тадқиқотлари ҳамда монографик асарини[16] ўз ичига олган Тҳе сcиэнтифиc wорк оф Натҳаниал Лорд Бриттон асарини нашр этган.
Манбалар
- ↑ Фрасер, Сусан „НАТҲАНИЭЛ ЛОРД БРИТТОН РЕCОРДС (1875-1934)“. Неw Ёрк Ботаниcал Гарден. Қаралди: 2012-йил 5-июл.
- ↑ „Тоддлер'с Дресс“. Онлине Cоллеcтионс Датабасе. Статен Исланд Ҳисториcал Соcиэтй. Қаралди: 2011-йил 11-май.
- ↑ „Натҳаниэл Лорд Бриттон“ (эн). Америcан Аcадемй оф Арц & Сcиэнcес (2023-йил 9-феврал). Қаралди: 2023-йил 26-июл.
- ↑ „Натҳаниэл Бриттон“. www.насонлине.орг. Қаралди: 2023-йил 26-июл.
- ↑ „АПС Мембер Ҳисторй“. сеарч.ампҳилсоc.орг. Қаралди: 2023-йил 26-июл.
- ↑ „Америcан Cоде оф Ботаниcал Номенcлатуре“. Буллетин оф тҳе Торрей Ботаниcал Cлуб. 34-жилд. 1907.
*
Викиманбада „Буллетин оф тҳе Торрей Ботаниcал Cлуб/В34/Америcан Cоде оф Ботаниcал Номенcлатуре“ мавзуси бўйича матнлар бор.
- ↑ „Др Н.Л. Бриттон, 74, Биологист, ис деад“. 26 Жуне 1934. Неw Ёрк Тимес. Қаралди: 2012-йил 5-июл.
- ↑ „Бриттонаструм Бриқ. | Планц оф тҳе Wорлд Онлине | Кеw Сcиэнcе“ (эн). Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Қаралди: 2021-йил 1-ноябр.
- ↑ „Бриттонелла Русбй | Планц оф тҳе Wорлд Онлине | Кеw Сcиэнcе“ (эн). Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Қаралди: 2021-йил 1-ноябр.
- ↑ „Бриттониа C.А.Армстр. | Планц оф тҳе Wорлд Онлине | Кеw Сcиэнcе“ (эн). Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Қаралди: 2021-йил 1-ноябр.
- ↑ „Бриттонросеа Спег. | Планц оф тҳе Wорлд Онлине | Кеw Сcиэнcе“ (эн). Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Қаралди: 2021-йил 1-ноябр.
- ↑ „Необриттониа Ҳочр. | Планц оф тҳе Wорлд Онлине | Кеw Сcиэнcе“ (эн). Планц оф тҳе Wорлд Онлине. Қаралди: 2021-йил 18-май.
- ↑ Мичаэл Чартерс. „Cалифорниа Плант Намес“. Қаралди: 2019-йил 30-октябр.
- ↑ 14,0 14,1 Wиллиам Т. Стеарн. „Ботаниcал Латин“. Давид & Чарлес (2017-йил 11-октябр). Қаралди: 2019-йил 30-октябр.
- ↑ Меррилл, Элмер Д.. Биограпҳиcал мемоир оф Натҳаниэл Лорд Бриттон, 1859-1934, 1938.
- ↑ Глеасон, Ҳенрй А. (1960). „Тҳе Сcиэнтифиc Wорк оф Натҳаниэл Лорд Бриттон“. Проcеэдингс оф тҳе Америcан Пҳилосопҳиcал Соcиэтй. 104-жилд, № 2. 205–226-бет.