Niihama
Нииҳама (японча: 新居浜市, Нииҳама-си) Япониянинг Эҳиме префектурасида жойлашган шаҳар. 2022-йил 31-июл ҳолатига кўра, шаҳарда 57,781 хонадонда 115,824 нафар аҳоли истиқомат қилган[1]. Шаҳарнинг умумий майдони 234,50 квадрат километр (90,54 ми²). Аҳолиси бўйича префектурада учинчи ўринда. Шаҳар Бесси мис кони, ҳар йили ўтказиладиган Нииҳама Тайко фестивали (шунингдек, „Тҳе Ман Фестивал“, отокомацури 男祭り номи билан ҳам танилган) билан машҳурдир.
Нииҳама 新居浜市 | |
|---|---|
| Шаҳар | |
 | |
 Байроқ | |
| Мамлакат | Япония |
| Ҳудуд | Сикоку |
| Префектура | Эҳиме префектураси |
| Ҳукумат | |
| • Мер | Кацуюки Исикава (2012-йил ноябр ойидан бери) |
| Майдон | 234.50 км2 (90.54 кв ми) |
| Аҳолиси (2022-йил 31-июл) |
115,824 |
| Зичлиги | 490 киши/км2 |
Географияси
Нииҳама Сикоку оролининг шимолий марказида, Эҳиме префектурасининг шарқий қисмида жойлашган. Нииҳама жануб ва шарқда тоғлар, ғарбда тепаликлар, шимолда Сето ички денгизи билан ўралган. Кокурё дарёси тоғлардан Сето ички денгизига оқиб ўтади ва шаҳарни дарёдан шарқдаги - каваҳигаси ва ғарбдаги – каваниси каби ҳудудларга ажратади. Кочи префектураси билан чегара шаҳар марказидан жанубда жойлашган тоғларда жойлашган. Шаҳарнинг асосий қисмидан шимоли-шарқда жойлашган Ошима ороли ҳам Нииҳама таркибига киради. Асосан тоғли Бесши қишлоғи 2003 йилда Нииҳама шаҳрига қўшилди, шаҳар ҳажмини сезиларли даражада оширди.
Қўшни муниципалитетлар
Эҳиме префектураси
- Сайдзё
- Сикокучуё
Кочи префектураси
- Ино
- Окава
Иқлими
Нииҳама нам субтропик иқлимга эга (Кöппен Cфа), ёзи иссиқ ва қиши салқин, қор ёғиши билан ажралиб туради. Нииҳамада ўртача йиллик ҳарорат 13,2 °C. Йиллик ўртача ёғин миқдори 1839 мм, сентябр эса энг нам ой ҳисобланади. Энг юқори ҳарорат январда 24,4°C ни, энг пасти ҳам январда 2,0°C ни ташкил этади[2].
Демографияси
Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[3], Нииҳама аҳолиси 1980-йиллардан бери сезиларли даражада камайган.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1920 | 49 414 | — |
| 1930 | 61 406 | +24.3% |
| 1940 | 88 639 | +44.3% |
| 1950 | 88 639 | +0.0% |
| 1960 | 117 317 | +32.4% |
| 1970 | 126 992 | +8.2% |
| 1980 | 132 736 | +4.5% |
| 1990 | 129 467 | −2.5% |
| 2000 | 125 814 | −2.8% |
| 2010 | 121 784 | −3.2% |
Тарихи
Нииҳама қадимий Иё провинсиясида жойлашган бўлиб, тарихдан олдинги даврлардан бери яшаб келган. Эдо даври Токугава сёгунати даврида у асосан Сайжо домени ёки Комацу доменининг бир қисми сифатида бошқарилган. Бесши мис кони 1744 йилда очилган. Нииҳама қишлоғи 1889 йил 15 декабрда Меижи реставрациясидан сўнг замонавий муниципалитетлар тизимини яратиш билан ташкил этилган. 1908 йил 1 январда у шаҳар мақомига кўтарилди. 1937 йил 3-ноябрда Нииҳама Канеко ва Такацу қишлоқлари билан бирлашиб, Нииҳама шаҳрини ташкил қилди. .
Ҳукумати
Нииҳама тўғридан-тўғри сайланадиган мер ва 26 аъзодан иборат бир палатали шаҳар кенгашига эга бўлган мер-кенгаш шаклига эга. Нииҳама Эҳиме префектураси ассамблеясига тўртта аъзодан ҳисса қўшади. Миллий сиёсат нуқтаи назаридан, шаҳар Япония Диэт қуйи палатасининг Эҳиме 3-округига киради.
Иқтисодиёти
Бесши мис кони (бир пайтлар дунёдаги энг маҳсулдор конларидан бири ҳисобланган) Сумитомо заибацу конини ишга тушишига сабаб бо'лган. Кон о'ша пайтда ёпилган бўлса ҳам, Сумитомо шаҳардаги катта кон бўлиб қолмоқда. Нииҳама иқтисодиёти асосан заводлар ва портлардаги фабрикалар томонидан қўллаб-қувватланади.
Таълими
Нииҳамада шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган 17 та давлат бошланғич мактаби ва 12 та давлат ўрта мактаби мавжуд. Шаҳарда Эҳиме префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган бешта давлат юқори мактаби мавжуд. Нииҳама Миллий Технология коллежи Нииҳамадаги технология коллежидир.
Транспорти
Темир йўллари
.svg){kind=logo}
Сикоку темир йўл компанияси – Ёсан линияси
- Такиҳама – Нииҳама – Накаҳаги
Магистрал йўллар
Мацуяма автомагистрали
Портлари
- Нииҳама порти
Қардош шаҳарлар
Зуио-дзи ибодатхонаси
Зуио-дзи – жанубий Нииҳамадаги тоғлар четида жойлашган Сото Дзен ибодатхонаси. Ибодатхона меҳмонларни якшанба тонги дзадзен медитациясида қатнашиш ёки бу ерда қолишни тавсия қилади. Нииҳамадаги энг катта буддистлар ибодатхонасидир.
Шаршаралари
Нииҳама ва Бесси қишлоғи орасидаги тоғли ҳудудда иккита йирик шаршара: Чоси но Таки ва Мато но Таки жойлашган.
Отедама
Нииҳамада Отедама но Каи (お手玉の会, Анъанавий япон жонглёрлик уюшмаси) миллий штаб-квартираси жойлашган.
Планетарий
2011-йил март ойида Нагоя шаҳар илмий музейи таъмирлангунга қадар Нииҳама дунёдаги энг катта планетарийга эга бўлган[4].
Таниқли шахслари
- Нана Мизуки, япониялик дубляж актрисаси ва қўшиқчи
Манбалар
- ↑ „Нииҳама cитй оффиcиал статистиcс“ (жа).
- ↑ Нииҳама cлимате дата
- ↑ Нииҳама популатион статистиcс
- ↑ „Ларгест Планетариум“. 2012-йил 17-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 25-январ.
Ҳаволалар
- Нииҳама Cитй оффиcиал wебсите (японча)
- Нииҳама cонcиэрге (тоурисм) (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-09-01 санасида архивланган) (японча)
- Нииҳама Таико Фестивал НҲК(видео)