Николай Павлович Ломакин (1830—1902) – рус лашкарбошиси, пиёда қўшинлари генерали, Туркистон юришлари иштирокчиси.

Николай Ломакин
Асл исми русча: Никола́й Па́влович Лома́кин
Таваллуди 1830-йил 12-феврал
Боку
Вафоти 1902-йил 27-феврал
Тифлис
Қўшин турлари пиёда қўшинлар
Хизматдаги йиллари 1848—1897
Унвони пиёда қўшинлар генерали
Қўмондонлик қилган Манғишлоқ отряди,
Красноводск отряди,
24-маҳаллий бригада,
19-пиёда дивизияси,
12-армия корпуси
Жанг/уруш Кавказ уруши,
Туркистон юришлари,
Хива юриши (1873)
Истеъфода 1897-йилдан

Биография

Николай Павлович Ломакин 1830-йил 31-январда Боку шаҳрида туғилган. Полоцк кадет корпуси ва зодагонлар полкида таълим олган. 1848-йил 13-июнда прапоршик унвонини олган ва 19-артиллерия бригадасига хизматга тайинланган[1]. 1850—1863-йилларда Кавказ урушида шараф билан қатнашган: 1855-йил 18-январдан 1858-йил 13-февралгача 20-артиллерия бригадаси штаб-квартирасининг адютанти (1851-йил 13-февралдан – иккинчи лейтенант, 1853-йил 31-мартдан – лейтенант, 1858-йил 26-августдан – штаб капитани, 1861-йил 9-мартдан – капитан), кейин 1861-йил 14-августдан Доғистон вилояти қўшинлари қўмондони билан махсус топшириқда бўлган ва 1870-йил 26-майдан Манғишлоқ отрядининг бошлиғи. 1865-йилдан – подполковник, 1870-йилдан – полковник.

1873-йилдаги Хива юришида Ломакин Манғишлоқ отрядига қўмондонлик қилган ва хизматлари учун генерал-маёр унвони, „Жасорати учун“ ёзуви бўлган олтин қилични олган ва 3-даража қилич билан биргаликдаги Авлиё Владимир ордени, 2-даражали қилич ва юлдуз билан биргаликдаги Қизил бургут, Форснинг 1-даражали Арслон ва Қуёш орденлари билан тақдирланган. 1874-йилдан – Каспиёрти ҳарбий бошқармаси бошлиғи ва Красноводск отрядининг қўмондони[2] , 1876-йилда 1-даражали Авлиё Станислав ордени билан тақдирланган.

1879-йилда генерал И. Д. Лазарев вафотидан кейин Н. П. Ломакин Аҳал-Теке экспедицияга мас’ул этиб тайинланган, аммо унинг Гўктепега қилган ҳужуми муваффақияцизликка учрагач ва оғир йўқотишлар билан чекинганидан сўнг, экспедиция қўмондонлигини генерал Тергукасовга топширган[3].

1881-йилда Тифлис губернияси ҳарбий қўмондони этиб тайинланган ва уч йилдан кейин – 1884-йилдан 24-маҳаллий бригаданинг бошлиғи; 1882-йилда 1-даражали Авлиё Анна, 1885-йилда – 2-даражали Авлиё Владимир орденлари билан тақдирланган. 1886-йил 30-августда Ломакин генерал-лейтенант унвонини олган ва 1887-йил 22-декабрда унга 19-пиёда дивизияси қўмондонлиги топширилган. 1890—1897-йилларда вақтинча 12-корпусга қўмондонлик қилган. 1897-йил 16-июнда Ломакин нафақага чиқиб, пиёда қўшинлар генерали унвонини олган[4] ва ўзини ижтимоий фаолиятга бағишлаган.

Николай Павлович Ломакин 1902-йил 14-февралда Тифлисда вафот этган.

Адабиётлар

  • Арнольди М. В Закаспийском крае в 1877 году. (Воспоминание офицера). СПб., 1885
  • Ломакин, Николай Павлович// Военная энциклопедия: [в 18 т.]/ под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. - СПб. ; [М.]: Типа. и И. Д. Ситина, 1911-1915.
  • Письмо Н. П. Ломакина консулу Ф. А. Бакулину (о среднеазиатских делах). 1874-1878. С приключениями В. А. Алексеева. СПб., 1914.
  • Терентьев М. А. История завоевания Средней Азии. Т. 2-3. СПб., 1903 г.

Манбалар

  1. ↑ Ломакин, Николай Павлович / В. К. Пилкин // [Линтулакс — Минный (учебно-минный) отряд Балтийского флота]. — 1914. — (Ҳарбий энсиклопедия : [18-томда]).
  2. ↑ „Ломакин Николай Павлов.“, Список генералам по старшинству. Исправлено по 15-е февраля. СПб.: Военная типография, 1875 — 849-бет. 
  3. ↑ «Потапов А. Е.» Неудачный поход. К 140-летию окончания Ахалтекинских походов 1879-1881 гг. // Военно-исторический журнал. – 2021. – № 1. – С.67-72.
  4. ↑ „Ломакин Николай Павлович“, Список генералам по старшинству. Составлен по 1 сентября 1897 года. СПб.: Военная типография, 1897 — 137-бет.