Papilio sosia
Папилио сосиа, ўртача яшил-тасмали елканқанотли капалак — Папилионидаэ оиласига мансуб капалак тури. У Афротропик биогеографик минтақада тарқалган. Турни дастлаб Wалтер Ротҳсчилд ва Карл Жордан 1903-йилда тавсифлаган[1].
| Папилио сосиа | |
|---|---|
|
Устки томони | |
| Илмий таснифлаш | |
| Олам: | Ҳайвонлар |
| Тип: | Бўғимоёқлилар |
| Синф: | Ҳашаротлар |
| Туркум: | Тангачақанотлилар |
| Кенжа туркум: | Елканқанотлилар |
| Оила: | Папилионидаэ |
| Кенжа оила: | Папилионинаэ |
| Уруғ: | Папилио |
| Бинар номи | |
|
Папилио сосиа (Ротҳсчилд ва Жордан, 1903) | |
| Синонимлари | |
| |
Тавсифи
Олдинги қанотнинг устки томонида 1б–8-ҳужайраларда аниқ, майда ва одатда қўшалоқ чеккаости доғлари мавжуд, бироқ пастки томонида йирик чеккаости доғлари йўқ. Ўрта тасма деярли П. ниреусдагидек шаклланган, аммо 2-ҳужайрадаги доғ ҳужайранинг асосини қоплайди ва 1c-ҳужайрадаги доғга қараганда анал томонга кўпроқ чўзилган; 1c-ҳужайрадаги доғ эса ҳужайрагача етиб бормайди. Тур Серра-Леонедан Конго ҳавзаси ва Угандагача тарқалган[2]. Ўрта тасма тўғри ва мунтазам бўлиб, олдинги қанотнинг 1б-ҳужайрасида ҳеч қачон 1 см дан тор бўлмайди ва деярли ҳар доим бундан анча кенг бўлади.
Биологияси
Личинкалари Зантҳохйлум ва Cитрус турлари билан озиқланади[3].
Кенжа турлари
Кенжа турларига қуйидагилар киради:
- П. с. сосиа — Гвинея, Серра-Леоне, Либерия, Кот-д’Ивуар, Гана, Того, Бенин, Нигериянинг жануби ва Камеруннинг ғарбий қисмида тарқалган.
- П. с. пулчра Бергер, 1950 — Камерун, Габон, Конго, Марказий Африка Республикаси, Анголанинг шимоли ва Конго Республикасида тарқалган[4].
- П. с. дебилис Стораcе, 1951 — Уганда ва Танзаниянинг шимоли-ғарбий қисмида тарқалган[5].
Таксономияси
Папилио сосиа 15 та вакилни ўз ичига олувчи ниреус тур гуруҳи деб аталадиган кладга мансуб. Гуруҳ вакилларининг нақши қора рангли бўлиб, яшил ёки кўк тасма ва доғлардан иборат. Улар елканқанотли капалаклар деб аталишига қарамай, Папилио чаропус ва Папилио ҳорниманидан ташқари гуруҳ вакилларида думчалар мавжуд эмас. Клад вакиллари:
- Папилио аристопҳонтес Обертҳüр, 1897
- Папилио ниреус Линнаэус, 1758
- Папилио чаропус Wестwоод, 1843
- Папилио читонденсис де Соуса & Фернандес, 1966
- Папилио чрапкоwскии Суфферт, 1904
- Папилио чрапкоwскоидес Стораcе, 1952
- Папилио десмонди ван Сомерен, 1939
- Папилио ҳорнимани Дистант, 1879
- Папилио интержеcтана Ване-Wригҳт, 1995
- Папилио манлиус Фабриcиус, 1798
- Папилио миcропс Стораcе, 1951
- Папилио сосиа Ротҳсчилд & Жордан, 1903
- Папилио тҳурауи Карсч, 1900
- Папилио уфипа Cарcассон, 1961
- Папилио wилсони Ротҳсчилд, 1926
Манбалар
- ↑ Ротҳсчилд, Wалтер; Жордан, Карл (1903). "Соме неw Африcан Папилиос". Новитатес Зоологиcаэ 10: 488–490.
- ↑ Ауривиллиус, [П. О.]C. 1908–1924. Ин: Сеитз, А. Диэ Гроßсчметтерлинге дер Эрде Банд 13: Абт. 2, Диэ эхотисчен Гроßсчметтерлинге, Диэ африканисчен Тагфалтер, 1925, 613 бет, 80 тахта. Алфред Кернен Верлаг, Стуттгарт.
- ↑ „Афротропиcал Буттерфлиэс: Филе C – Папилионидаэ - Трибе Папилионини“. 2014-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2026-йил 7-сентябр.
- ↑ Бергер, Луcиэн А. (1950). "Cаталогуэс раисоннес де ла фауне энтомологиқуэ ду Cонго Белге. Лепидоптерес-Рҳопалоcерес. И.-Фам. Папилионида". Анналес ду Мусéэ ду Cонго Белге 8: 1–104.
- ↑ Стораcе, Л. (1951–1952). "Речерчес сур ле гроупе африcаин де Папилио ниреус Л.". Ламбиллионеа 51: 44–52, 54–57, 73–76.
Адабиётлар
- Cарcассон, Р. Ҳ. (1960). „Тҳе Сwаллоwтаил Буттерфлиэс оф Эаст Африcа (Лепидоптера, Папилионидаэ)“. Жоурнал оф тҳе Эаст Африcа Натурал Ҳисторй Соcиэтй пдф. Шарқий Африкадаги тур гуруҳи вакиллари учун аниқлаш калити, диагностик ва бошқа қайдлар ҳамда расмлар. (Эаст Африcа Натурал Ҳисторй Соcиэтй томонидан жойлаштиришга рухсат берилган.)
- Cоллинс, Н. Марк; Моррис, Мичаэл Г.. Тҳреатенед Сwаллоwтаил Буттерфлиэс оф тҳе Wорлд: Тҳе ИУCН Ред Дата Боок. Гланд & Кембриж: Халқаро табиатни муҳофаза қилиш иттифоқи, 1985. ИСБН 978-2-88032-603-6.
- Ларсен, Т. Б. (2005). Буттерфлиэс оф Wест Африcа. Аполло Боокс. ИСБН 87-88757-43-9
- Стораcе, Л. (1951–1952). Речерчес сур ле гроупе африcаин де Папилио ниреус Л. Ламбиллионеа 51:44–52; 54–57; 73–76.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Папилио сосиа“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |
| Викитурларда Папилио сосиа билан боғлиқ ма’лумотлар мавжуд. |
- Буттерфлй Cорнер — Вена табиий тарих музейидаги тасвирлар