Ziyosfera

Qizil cherkov

Qizil cherkov (bulg‘orcha: Chervena tsʼrkva, Chervena tsarkva) – markaziy Bolgariya janubidagi katta qismi saqlanib qolgan cherkov. V asr oxiri, VI asr boshlariga oid cherkov Plovdivning gʻarbiy qismidagi Perushtitsa shahri yaqinida, Plovdiv shahridan 15 km (9,3 milya) janubi-gʻarbda joylashgan[1].

Qizil cherkov
Chervena tsʼrkva

Qizil cherkov qoldiqlari
Umumiy maʼlumot
Mamlakat Bolgariya
Koordinatalar 42°4′27″N 24°33′22″E / 42.07417°N 24.55611°E / 42.07417; 24.55611

Tarixi va arxitekturasi

Ehtimol, imperator Anastasiya I (491–518) davrida qurilgan Qizil cherkov dastlab 32,70 metrga 25,90 metr (107,3 futga 85,0 fut) oʻlchamda boʻlgan[1]. Eng yaxshi saqlanib qolgan shimoliy devor balandligi taxminan 14 metrga (46 fut) yetadi. Cherkovda toʻrtta yarim gumbaz, narteks va tashqi narteks (eksonarteks) mavjud. Choʻqintirish xonasidagi piskina pushti marmar bilan qoplangan edi[2]. Cherkov dastlab gumbazli edi, ammo gumbazning deyarli hech biri saqlanib qolmagan[3].

Cherkovning devori mozaika bilan qoplangan va ichki qismi freskalar bilan bezatilgan[1][4]. Qizil cherkovning dastlabki devoriy rasmlari oʻsha paytda sodir boʻlgan xristian cherkovlarining ichki bezaklarida murakkab mozaikadan freskalarga bosqichma-bosqich oʻtishini koʻrsatadi[5]. Baʼzi bezaklar Sofiyadagi Milliy tarix muzeyida saqlanadi[6].

Qizil cherkov dastlab mashhur avliyoning jasadlari joylashgan shahidlar maqbarasi boʻlgan deb taxmin qilinadi. Cherkov oʻrta asrlarda rekonstruksiya qilingan. X—XI asrlarda cherkovning oʻzidan olingan gʻishtlar yordamida bir qancha yon yoʻlaklari berkitilgan, apsis oldidagi boʻshliq qoʻshaloq panjara yordamida izolyatsiya qilingan. Cherkov atrofidagi nekropol ham oʻrta asrlarga tegishli boʻlib, oʻsha davrda freskalarning ikkinchi qatlami qoʻshilgan[4].

Galereya

  • Tepadan ko'rinishi
    Tepadan ko'rinishi
  • Tepadan ko'rinishi
    Tepadan ko'rinishi
  • Rekonstruksiyadan oldingi ko'rinishi
    Rekonstruksiyadan oldingi ko'rinishi
  • Shikastlangan freska
    Shikastlangan freska
  • Aaron tasvirlangan shimoli-g'arbiy konchdagi freska
    Aaron tasvirlangan shimoli-g'arbiy konchdagi freska
  • Shimoliy tomondagifreska
    Shimoliy tomondagifreska

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „Red Church“. Cultural Corridors of South East Europe. Qaraldi: 2010-yil 3-fevral.
  2. ↑ „The Red Church“. Plovdiv Guide. 2011-yil 15-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-fevral.
  3. ↑ „Chervenata tsʼrkva kray Peruщitsa e pred uniщojenie“ (Bulgarian). Dveri BG (2009-yil 5-may). 2012-yil 20-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 3-fevral.
  4. ↑ 4,0 4,1 Nikolova, Bistra. Pravoslavnite tsʼrkvi prez Bʼlgarskoto srednovekovie IX–XIV v. (Bulgarian). Sofiya: Akademichno izdatelstvo "Marin Drinov", 2002 — 156-bet. ISBN 954-430-762-1. 
  5. ↑ Underwood, Paul Atkins. Studies in the art of the Kariye Djami and its intellectual background. Taylor & Francis, 1975 — 198-bet. ISBN 978-0-7100-6932-0. 
  6. ↑ Cartlidge, David R.; James Keith Elliott. Art and the Christian Apocrypha. Routledge, 2001 — 97-bet. ISBN 978-0-415-23392-7.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Qizil_cherkov" dan olindi