Qonli sharshara


Қонли ко'л - Шарқий Антарктиданинг Виктория эридаги Тейлор водийсининг Г'арбий Бонни ко'лининг муз билан қопланган юзасига оқиб о'тадиган темир оксиди билан ифлосланган шо'р сув оқими ҳисобланади.
Темирга бой о'та шо'р сув муз каскадларидаги кичик ёриқлардан пайдо бо'лган. Тузли сув манбаи нома'лум о'лчамдаги муз ости ҳавзаси бо'либ, у ко'лдаги кичик чиқишидан бир неча километр узоқликда тахминан 400 метр (1300 фут) муз билан қопланган.
Қизил рангли конни 1911-йилда австралиялик геолог Томас Гриффит Тейлор кашф этган ва у биринчи марта унинг номи билан аталган водийни тадқиқ қилган.[1] Антарктида кашфиётчилари биринчи марта қизил рангни қизил суво'тлар билан бог'лашди, аммо кейинчалик бу темир оксиди туфайли эканлигини исботлашди.
Геокимё
Музламайдиган шо'р сувда мавжуд бо'лган темир ионлари атмосфера кислороди билан алоқа қилганда оксидлангандан со'нг, ёмон эрийдиган сувли темир оксидлари муз юзасида то'планади.
Ко'пгина Антарктика музликларидан фарқли о'лароқ, Тейлор музлиги тог' жинсларигача музламаган, эҳтимол унинг остида жойлашган қадимги денгиз сувининг кристалланиши натижасида то'планган тузларнинг мавжудлиги сабаб бо'лиши мумкин. Тузларнинг крио-консентрацияси чуқур реликтли денгиз сувида соф муз кристалланганда ва музликларнинг катта муз массаси билан тутилган суюқ денгиз сувининг иссиқлик алмашинуви натижасида кристалланган ва эриган туз ҳосил бо'лган. Натижада, денгиз суви шо'р сувларда то'планган, уларнинг шо'рлиги икки-уч баравар юқоридир. Ба'зида, шо'р сувларнинг пайдо бо'лишини тушунтирувчи иккинчи механизм МакМурдо қуруқ водийларида то'г'ридан-то'г'ри жуда қуруқ қутб атмосферасига та'сир қиладиган сирт ко'лларининг суви буг'ланади. Сувнинг барқарор изотопларини таҳлил қилиш, асосан, ҳар хил ҳосил бо'лган шо'р сувлар о'ртасида аралашма бо'лмаса, иккала жараённи фарқлаш имконини беради.[2]
Муздаги ёриқ орқали тасодифан олинган шо'р суюқлик таркибида кислород ё'қ эди, сулфатлар ва темир ионига бой эди. Сулфат денгиз шароитларининг қолдиқ геокимёвий белгисидир, шу билан бир қаторда эрувчан икки валентли темир микробиал фаоллик билан парчаланган муз ости тог' жинслари минералларидан пасайтирилган шароитда ажралиб чиққан бо'лиши мумкин.
Микробиал экотизим

Кимёвий ва микробиал таҳлиллар шуни ко'рсатадики, сулфатлар ва темир ионлари алмашинадиган автотроф бактерияларнинг ноёб экотизимлари ривожланган.[3][4] Теннесси университети геомикробиологи Жилл Микуcкининг со'зларига ко'ра, Қонли ко'л сув намуналарида камида 17 турдаги микроблар мавжуд бо'либ, кислород деярли ё'қ.[3] Изоҳ микроблар темир ионлари билан нафас олиш учун сулфатдан фойдаланиши ва улар томонидан тутилган органик моддаларнинг даражасини метаболлашиши мумкин. Бундай метаболик жараён илгари табиатда кузатилмаган.[3]
Аноксик шароитда темир ва сулфат ионларининг биргаликда мавжудлиги ҳайратланарли кузатувдир. Тизимда сулфид анионлари топилмайди. Бу олтингугурт ва темир биокимёвий цикллари о'ртасидаги мураккаб ва яхши тушунилмаган о'заро та'сирни ко'рсатади.
2014-йил декабр ойида Микуки бошчилигидаги олимлар ва муҳандислар Тейлор музлигига қайтиб келишди ва Германия билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган ИcеМоле номли зонд ёрдамида, музликка этиб, қон ко'лини озиқлантирадиган шўр сувдан тўғридан-тўғри намуна олишди.[5]
Намуналар таҳлил қилинди ва совуқ ( −7 °C (19 °Ф) ), темирга бой (3.4 мМ) шо'р (8% натрий хлорид)аниқланди. Ушбу намуналардан олимлар шо'р сувда о'саши мумкин бо'лган( галофил ), совуқда ко'паядиган ( псикрофил ) ва гетеротрофик бо'лган бактериялар турини ажратиб олдилар ва Маринобаcтер жинсига киритдилар. ДНКнинг биоинформатик таҳлили иккиламчи метаболизмда иштирок этадиган камида то'ртта ген кластерининг мавжудлигини намоён қилди. Икки ген кластери арил полиэнлеринни ишлаб чиқарилиши билан бог'лиқ бо'либ, улар бактерияларни реактив кислород турларидан ҳимоя қилувчи антиоксидантлар ролини бажаради.[6] Яна бир ген кластери терпен биосинтезида иштирок этиши, ко'пинча пигментлар ҳосил қилиши аниқланди.
Астробиологияга та'сири
Эрдаги ог'ир муҳитни о'рганиш ҳаёт мослашиши мумкин бо'лган шароитлар тушуниш ва Қуёш тизимининг бошқа қисмларида масалан, Марс ёки Юпитернинг муз билан қопланган ё'лдоши каби жойларда ҳаётнинг мавжудлигини баҳолаш учун фойдалидир. . НАСА Астробиология институти олимларининг тахминига ко'ра, бу жойлар ер юзасига қараганда ултрабинафша ва космик нурланишдан чуқурликда яхшироқ ҳимояланган элементлар ҳаёт шаклларини жойлаштириш учун қулай бо'лган сув муҳитини о'з ичига олади.
Яна қаранг
- Экстремофиллар (экстремал шароитларга чидамли организмлар)
- Психрофил (совуқга чидамли бактериялар)
- Гипершо'р шо'рларнинг криоконцентрацияси
- Эвтектик тизим
- Музлаш нуқтаси депрессияси
- Марсдаги ҳаёт
Ма'лумотлар
- ↑ „Эхпланатион офферед фор Антарcтиcа'с 'Блоод Фаллс'“. СcиэнcеДаилй (2003-йил 5-ноябр). Қаралди: 2009-йил 18-апрел.
- ↑ Ҳорита, Жуске (Фебруарй 2009). „Исотопиc эволутион оф салине лакес ин тҳе лоw-латитуде анд полар регионс“. Ақуатиc Геочемистрй. 15-жилд, № 1–2. 43–69-бет. дои:10.1007/с10498-008-9050-3.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Гром, Жаcкиэ. „Анcиэнт Эcосйстем Дисcоверед Бенеатҳ Антарcтиc Глаcиэр“. Сcиэнcе (2009-йил 16-апрел). Қаралди: 2009-йил 17-апрел.
- ↑ Микуcки, Жилл А.; эт ал. (Април 17, 2009). „А Cонтемпорарй Миcробиаллй Маинтаинед Субглаcиал Ферроус "Оcеан"“. Сcиэнcе. 324-жилд, № 5925. 397–400-бет. Бибcоде:2009Сcи...324..397М. дои:10.1126/сcиэнcе.1167350. ПМИД 19372431.
- ↑ Режcек, Петер. „Лифеблоод оф а Глаcиэр“. Тҳе Антарcтиc Сун (2015-йил 4-март). 2015-йил 9-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 4-март.
- ↑ Cартер, Ж.; эт ал. (Деcембер 2016). „Индуcтион оф cрйптиc метаболитес фром а раре Антарcтиc псйчропҳиле, Маринобаcтер сп“. Планта Медиcа. 82-жилд, № С 01. П581. дои:10.1055/с-0036-1596642. ИССН 0032-0943.
Яна қаранг
- Лерман, Абраҳам (Фебруарй 2009). „Салине Лакес' Респонсе то Глобал Чанге“. Ақуатиc Геочемистрй. 15-жилд, № 1–2. 1–5-бет. дои:10.1007/с10498-008-9058-8.
- Греэн, Wиллиам Ж.; Лёнс, W. Беррй (Фебруарй 2009). „Тҳе Салине Лакес оф тҳе МcМурдо Дрй Валлейс, Антарcтиcа“. Ақуатиc Геочемистрй. 15-жилд, № 1–2. 321–348-бет. дои:10.1007/с10498-008-9052-1.
- Клугер, Жеффрей. „Ан Органисм Сурвивес Антарcтиcа, анд Майбе Марс“. Тиме (2009-йил 18-апрел). 2022-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
- Тиэрней, Жоҳн. „Тҳе Дарк Сеcрет ат Блоод Фаллс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2009-йил 19-апрел).
- „Неwлй Дисcоверед Ирон-бреатҳинг Спеcиэс Ҳаве Ливед Ин Cолд Исолатион Фор Миллионс Оф Еарс“. СcиэнcеДаилй. Ҳарвард Университй (2009-йил 17-апрел).
- Бадгелей, Жессиcа А.; Петтит, Эрин C.; Cарр, Чристина Г.; эт ал. (24 Април 2017). „Ан энглаcиал ҳйдрологиc сйстем оф брине wитҳин а cолд глаcиэр: Блоод Фаллс, МcМурдо Дрй Валлейс, Антарcтиcа“. Жоурнал оф Глаcиологй. 63-жилд, № 239. 387–400-бет. Бибcоде:2017ЖГлаc..63..387Б. дои:10.1017/жог.2017.16.
Бошқа ҳаволалар
- Қон шаршаралари, НАСА Ер обсерваторияси томонидан Антарктиданинг қуруқ водийлари
- Блоод Фаллс - 100 Wондерс ЁуТубеда
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |