Remzşinas xonim
Remzşinas xonim[1] (usmonli turkcha: رمزشناس خانم – „alomatlarni biluvchi“[2]; 1864-yilda tugʻilgan – 1934-yildan keyin vafot etgan) Remsşinaz xonim nomi bilan ham tanilgan, Usmoniylar imperiyasi sultoni Murad V ning xotini[1].
| Remzşinas xonim | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Tugʻilishi |
1864 Kavkaz | ||||
| Vafoti |
1934-yildan keyin Istanbul, Turkiya | ||||
| Turmush oʻrtogʻi |
Murad V (turm. 1881; vaf. 1904) | ||||
| |||||
| Uy | Usmonliylar (nikoh orqali) | ||||
| Otasi | Bijedug Hasan Bey | ||||
| Dini | Islom, sunniylik | ||||
Hayoti
Sulton Abdulaziz taxtdan agʻdarilganidan soʻng Murod 1876-yil 30-may kuni taxtga oʻtirdi[3][1]. Biroq bor yoʻgʻi 3 oy hukmronlik qilganidan keyin, 1876-yil 30 avgust kuni ruhiy beqarorligi tufayli taxtdan agʻdarildi[4] va Çırağan saroyiga qamoqqa tashlandi. Remzşinas cherkas millatiga mansub boʻlib, Rossiyaning Kavkazga bosqini ortidan Istanbulga kelgan edi. Taxminan 1881-yilda uni Çırağan saroyiga yuborish uchun tanlashgan. Aynan oʻsha yerda Murod uni xotinlikka olgan[5][1].
1904-yilda Murod vafot etganidan soʻng Remzşinas beva qolgan, shundan soʻng uning Çırağan saroyidagi azobli hayoti nihoyasiga yetgan[6]. Bevalik chogʻida uning nafaqasi 1500 kuruşdan iborat edi. Biroq keyinroq sulton Mehmed V hukmronligi davrida unga atigi 500 kuruş nafaqa ajratilgan[1]. Shundan soʻng Remzşinasning oʻgay qizi Hadicha Sulton Ittifoq va taraqqiyot qoʻmitasi aʼzosi Mehmet Covit Beyga[7] xat yozib, uning nafaqasini hech boʻlmaganda 800 kuruşgacha oshirishini soʻragan. Murodning oʻlimidan keyin Remzşinas xonim dastlab saroyni tark etishdan bosh tortgan uchinchi xotin Şayan Kadın bilan Çırağan saroyida qolgan, biroq 1910-yilda Murodning boshqa xotinlari Nevdürr xonim, Gevherriz xonim va Filizten xonim bilan birga Bursaga yuborilgan. 1914-yilda esa Istanbulga qaytgan[1].
1924-yil mart oyida Usmoniylar sulolasi vakillari surgun qilinganda Remzşinas xonim ushbu sulolaning qondosh aʼzosi boʻlmaganligi sababli Istanbulda qolishga qaror qilgan. 1934-yildan keyin shu shaharda vafot etgan[8].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bardakçı 1998, s. 614.
- ↑ Brookes 2010, s. 65 n. 37.
- ↑ Roudometof, Victor. Nationalism, Globalization, and Orthodoxy: The Social Origins of Ethnic Conflict in the Balkans. Greenwood Publishing Group, 2001 — 86–87-bet. ISBN 978-0-313-31949-5.
- ↑ Williams, Augustus Warner; Gabriel, Mgrditch Simbad. Bleeding Armedia: Its History and Horrors Under the Curse of Islam. Publishers union, 1896 — 214-bet.
- ↑ Brookes 2010, s. 65.
- ↑ Brookes 2010, s. 17.
- ↑ Bardakçı 1998, s. 55.
- ↑ Brookes 2010, s. 288.
Adabiyotlar
- Brookes, Douglas Scott. The concubine, the princess, and the teacher: Voices from the Ottoman Harem, based on Filizten's memoir, Twenty-Eight Years in Çırağan Palace: The Life of Murad V. Texas universiteti nashriyoti, 2010. ISBN 9780292718425.
- Bardakçı, Murat. Shohbobo: Osmonoʻgʻillarining soʻnggi hukmdori VI Mehmed Vahideddinning hayoti, xotiralari va shaxsiy maktublari. Pan Yayıncılık, 1998. ISBN 978-9-757-65275-5.