Remzşinas xonim
Ремзşинас хоним[1] (усмонли туркча: رمزشناس خانم – „аломатларни билувчи“[2]; 1864-йилда туғилган – 1934-йилдан кейин вафот этган) Ремсşиназ хоним номи билан ҳам танилган, Усмонийлар империяси султони Мурад В нинг хотини[1].
| Ремзşинас хоним | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Туғилиши |
1864 Кавказ | ||||
| Вафоти |
1934-йилдан кейин Истанбул, Туркия | ||||
| Турмуш ўртоғи |
Мурад В (турм. 1881; ваф. 1904) | ||||
| |||||
| Уй | Усмонлийлар (никоҳ орқали) | ||||
| Отаси | Бижедуг Ҳасан Бей | ||||
| Дини | Ислом, суннийлик | ||||
Ҳаёти
Султон Абдулазиз тахтдан ағдарилганидан сўнг Мурод 1876-йил 30-май куни тахтга ўтирди[3][1]. Бироқ бор йўғи 3 ой ҳукмронлик қилганидан кейин, 1876-йил 30 август куни руҳий беқарорлиги туфайли тахтдан ағдарилди[4] ва Çıраğан саройига қамоққа ташланди. Ремзşинас черкас миллатига мансуб бўлиб, Россиянинг Кавказга босқини ортидан Истанбулга келган эди. Тахминан 1881-йилда уни Çıраğан саройига юбориш учун танлашган. Айнан ўша ерда Мурод уни хотинликка олган[5][1].
1904-йилда Мурод вафот этганидан сўнг Ремзşинас бева қолган, шундан сўнг унинг Çıраğан саройидаги азобли ҳаёти ниҳоясига етган[6]. Бевалик чоғида унинг нафақаси 1500 куруşдан иборат эди. Бироқ кейинроқ султон Меҳмед В ҳукмронлиги даврида унга атиги 500 куруş нафақа ажратилган[1]. Шундан сўнг Ремзşинаснинг ўгай қизи Ҳадича Султон Иттифоқ ва тараққиёт қўмитаси аъзоси Меҳмет Cовит Бейга[7] хат ёзиб, унинг нафақасини ҳеч бўлмаганда 800 куруşгача оширишини сўраган. Муроднинг ўлимидан кейин Ремзşинас хоним дастлаб саройни тарк этишдан бош тортган учинчи хотин Şаян Кадıн билан Çıраğан саройида қолган, бироқ 1910-йилда Муроднинг бошқа хотинлари Невдüрр хоним, Гевҳерриз хоним ва Филизтен хоним билан бирга Бурсага юборилган. 1914-йилда эса Истанбулга қайтган[1].
1924-йил март ойида Усмонийлар сулоласи вакиллари сургун қилинганда Ремзşинас хоним ушбу сулоланинг қондош аъзоси бўлмаганлиги сабабли Истанбулда қолишга қарор қилган. 1934-йилдан кейин шу шаҳарда вафот этган[8].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Бардакçı 1998, с. 614.
- ↑ Броокес 2010, с. 65 н. 37.
- ↑ Роудометоф, Виcтор. Натионалисм, Глобализатион, анд Ортҳодохй: Тҳе Соcиал Оригинс оф Этҳниc Cонфлиcт ин тҳе Балканс. Греэнwоод Публишинг Гроуп, 2001 — 86–87-бет. ИСБН 978-0-313-31949-5.
- ↑ Wиллиамс, Аугустус Wарнер; Габриэл, Мгрдитч Симбад. Блеэдинг Армедиа: Иц Ҳисторй анд Ҳоррорс Ундер тҳе Cурсе оф Ислам. Публишерс унион, 1896 — 214-бет.
- ↑ Броокес 2010, с. 65.
- ↑ Броокес 2010, с. 17.
- ↑ Бардакçı 1998, с. 55.
- ↑ Броокес 2010, с. 288.
Адабиётлар
- Броокес, Доуглас Сcотт. Тҳе cонcубине, тҳе принcесс, анд тҳе теачер: Воиcес фром тҳе Оттоман Ҳарем, басед он Филизтен'с мемоир, Тwентй-Эигҳт Еарс ин Çıраğан Палаcе: Тҳе Лифе оф Мурад В. Техас университети нашриёти, 2010. ИСБН 9780292718425.
- Бардакçı, Мурат. Шоҳбобо: Осмонўғилларининг сўнгги ҳукмдори ВИ Меҳмед Ваҳидеддиннинг ҳаёти, хотиралари ва шахсий мактублари. Пан Яйıнcıлıк, 1998. ИСБН 978-9-757-65275-5.