Рети дебюти – бу қуйидаги юришлар билан бошланадиган шахмат дебюти:

Рети дебюти
абcдэфгҳ
8
a8 black rook
b8 black knight
c8 black bishop
d8 black queen
e8 black king
f8 black bishop
g8 black knight
h8 black rook
a7 black pawn
b7 black pawn
c7 black pawn
e7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
d5 black pawn
c4 white pawn
f3 white knight
a2 white pawn
b2 white pawn
d2 white pawn
e2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
a1 white rook
b1 white knight
c1 white bishop
d1 white queen
e1 white king
f1 white bishop
h1 white rook
8
77
66
55
44
33
22
11
абcдэфгҳ
Юришлар 1.Нф3 д5 2.c4
ЭCО А04–А09
Илк бор қўлланиши Рéти–Рубинстеин, Cарлсбад, 1923
Номланиши Ричард Рéти
Боғлиқ дебют Зукерторт дебюти
1. Нф3 д5
2. c4

Ўйин бошида оқлар Фарзин қанотидан қораларнинг пиёдасига ҳужум қилади, бу эса 2…дхc4 олиб келиши мумкин. Оқлар марказдаги асосий квадратларга босим яратиш учун шоҳ қанотидан (г3 ва Бг2) билан оқ филни ҳаракатга келтириши мумкин.

Дебют чехословакиялик шахматчи Ричард Рети (1889–1929) шарафига номланган. Дебют Рети томонидан қўллаб-қувватлаган ҳипермодернизм ҳаракати руҳида бўлиб, марказда тўғридан-тўғри ҳужум эмас, балки қанотлардан устунлик қилади. Агар ққ доналар ҳам филларда, ҳам отларда марказни пиёдалар билан эгаллашдан воз кечса, натижада Рети тизими вужудга келади.

Шахмат дебютлари энсиклопедиясида Рéти дебюти А04–А09 кодлари билан таснифланади[1].

Вариантлар

Асосий дебют позицияси қуйидаги ҳаракатлардан кейин содир бўлади. 1. Кг1-ф3 д7-д5.

  • 2. c2-c4
    • 2. …д5:c4
    • 2. …д5-д4
      • 3. г2-г3
        • 3. …Кг8-ф6 4. Cф1-г2
          • 4. …c7-c5
            • 5. э2-э3 Кб8-c6 6. э3:д4 c5:д4 7. 0-0 э7-э5
            • 5. д2-д3 Кб8-c6 6. 0-0 э7-э5 7. э2-э3
        • 4. …Кб8-c6
          • 5. д2-д3 э7-э5 6. 0-0
          • 5. б2-б4!?
            • 5. …а7-а6?! 6. 0-0 э7-э5 7. б4-б5 а6:б5 8. c4:б5 ±
            • 5. …Кc6:б4 6. Фд1-а4! Кб4-c6 7. Кф3-э5
              • 7. …Фд8-д6?! 8. Ке5:c6 Cc8-д7 9. Кб1-а3! Cд7:c6 10. Ка3-б5 Фд6-д7 11. Cг2:c6 б7:c6 12. Кб5:д4 ±
              • 7. …Cc8-д7
                • 8. Ке5:д7 Фд8:д7
                  • 9. д2-д3 Кc6-д8 9. Фа4:д7 Кф6:д7 ∞
                  • 9. Кб1-а3 э7-э5 10. Ла1-б1 Кc6-д8
                    • 11. Фа4:д7+ Кф6:д7
                      • 12. Сг2:б7 Кд8:б7 13. Лб1:б7 ∓
                      • 12. Ка3-c2
                        • 12. …Cф8-c5 13. 0-0 Ла8-б8 14. д2-д3 0-0 ∓
                        • 12. …c7-c6
                          • 13. ф2-ф4 Cф8-c5 14. Cг2-ҳ3 э5:ф4 15. г3:д4 Cc5-б6 16. д2-д3 ∞
                          • 13. д2-д3 Cф8-c5 14. 0-0 Cc5-б6 ∓
                    • 11. Фа4-а5 Cф8-д6
                      • 12. c4-c5 Cд6-э7 13. 0-0 0-0 14. д2-д3 Кф6-д5 15. c5-c6! б7:c6 16. Ка3-c4 Фд7-э6 17. Cc1-д2 c7-c5 18. Фа5-а4 Кд8-c6 19. Лб1-б7 Лф8-c8 20. Лф1-б1 =
                      • 12. Ка3-б5 0-0! 13. Кб5:д6 c7:д6
                        • 14. 0-0 Ла8-c8 15. Фа5:а7 Лс8:с4 16. Фа7-б6 Лс4-с2 17. э2-э3 ∓
                        • 14. д2-д3
                          • 14. …Кд8-c6 15. Фа5-б5 Ла8-б8 16. Cc1-г5 Кф6-ҳ5 ∞
                          • 14. …Ла8-с8 15. Фа5:а7 д7-д5!
                            • 16. c4:д5 Кф6:д5 17. Cг2:д5 Фд7:д5 18. 0-0 Кд8-c6 19. Фа7-б6 Фд5:а2 20. Лб1-б2! Фа2-э6 21. Фб6-б3 Фэ6:б3 22. Лб2:б3 Лс8-с7 ∞
                            • 16. c4-c5 ҳ7-ҳ6 17. 0-0
                              • 17. …Лф8-э8 18. Cc1-д2 Лс8-с6 ∞
                              • 17. …Фд7-г4 18. ф2-ф3 Фг4-ф5 19. Cc1-д2 Лф8-э8 ∞
                • 8. Ке5:c6
                  • 8. …Cд7:c6?! 9. Cг2:д6+ б7:c6 10. Фа4:д6+ Кф6-д7 11. Кб1-а3! ±
                  • 8. …б7:c6
                    • 9. Cc1-а3 э7-э5 10. Cа3:ф8 Крэ8:ф8 11. д2-д3 ∞
                    • 9. 0-0 э7-э5 10. д2-д3 ∞
                    • 9. Cг2:c6 э7-э5 10. д2-д3 Ла8-б8! 11. 0-0 Cд7:c6 12. Фа4:c6 Фд8-д7 13. Фc6:д7+ Крэ8:д7 ∞
        • 3. …c7-c5 4. Cф1-г2 Кб8-c6
      • 3. б2-б4
        • 3. …г7-г6
        • 3. …ф7-ф6
        • 3. …c7-c5
        • 3. …Cc8-г4
          • 4. д2-д3
          • 4. Кф3-э5
          • 4. Фб1-б3
      • 3. э2-э3
        • 3. …Кб8-c6 4. э3:д4 Кc6:д4 5. Кф3:д4 Фд8:д4 6. Кб1-c3
        • 3. …c7-c5
          • 4. э3:д4 c5:д4
            • 5. б2-б4 Кг8-ф6
            • 5. д2-д3 э7-э5
          • 4. б2-б4 Кг8-ф6
    • 2. …c7-c6
      • 3. г2-г3 Кг8-ф6 4. Cф1-г2 д5:c4 — гамбит системаси
      • 3. е2-е3
      • 3. б2-б3
        • 3. …Cc8-ф5 — Ласкер системаси
        • 3. …Кг8-ф6 4. г2-г3
          • 4. …Cc8-г4 5. Cф1-г2 э7-э6 — Капабланка системаси
          • 4. …г7-г6
    • 2. …э7-э6 3. г2-г3 Кг8-ф6 4. Cф1-г2
  • 2. г2-г3
    • 2. …Кг8-ф6 3. Cф1-г2 Cc8-ф5
    • 2. …c7-c6 3. Cф1-г2 Cc8-г4

Адабиётлар

  • Оснос В. В. Дебют Рети. — М.: Физкультура и спорт, 1990. — 320 с. — (Теория дебютов). — 100 000 экз. — ИСБН 5-278-00276-Х.
  • Линдер И. М. Рети дебют // Шахматная энциклопедия / И. М. Линдер, В. И. Линдер. — М. : ООО «Издательство АСТ» : ООО «Издательство Астрель», 2004. — С. 207—208. — 320 с. — ИСБН 5-17-006939-1. — ИСБН 5-271-06492-1.

Манбалар