Reti debyuti – bu quyidagi yurishlar bilan boshlanadigan shaxmat debyuti:

Reti debyuti
abcdefgh
8
a8 black rook
b8 black knight
c8 black bishop
d8 black queen
e8 black king
f8 black bishop
g8 black knight
h8 black rook
a7 black pawn
b7 black pawn
c7 black pawn
e7 black pawn
f7 black pawn
g7 black pawn
h7 black pawn
d5 black pawn
c4 white pawn
f3 white knight
a2 white pawn
b2 white pawn
d2 white pawn
e2 white pawn
f2 white pawn
g2 white pawn
h2 white pawn
a1 white rook
b1 white knight
c1 white bishop
d1 white queen
e1 white king
f1 white bishop
h1 white rook
8
77
66
55
44
33
22
11
abcdefgh
Yurishlar 1.Nf3 d5 2.c4
ECO A04–A09
Ilk bor qoʻllanishi Réti–Rubinstein, Carlsbad, 1923
Nomlanishi Richard Réti
Bogʻliq debyut Zukertort debyuti
1. Nf3 d5
2. c4

Oʻyin boshida oqlar Farzin qanotidan qoralarning piyodasiga hujum qiladi, bu esa 2…dxc4 olib kelishi mumkin. Oqlar markazdagi asosiy kvadratlarga bosim yaratish uchun shoh qanotidan (g3 va Bg2) bilan oq filni harakatga keltirishi mumkin.

Debyut chexoslovakiyalik shaxmatchi Richard Reti (1889–1929) sharafiga nomlangan. Debyut Reti tomonidan qoʻllab-quvvatlagan hipermodernizm harakati ruhida boʻlib, markazda toʻgʻridan-toʻgʻri hujum emas, balki qanotlardan ustunlik qiladi. Agar qq donalar ham fillarda, ham otlarda markazni piyodalar bilan egallashdan voz kechsa, natijada Reti tizimi vujudga keladi.

Shaxmat debyutlari ensiklopediyasida Réti debyuti A04–A09 kodlari bilan tasniflanadi[1].

Variantlar

Asosiy debyut pozitsiyasi quyidagi harakatlardan keyin sodir boʻladi. 1. Kg1-f3 d7-d5.

  • 2. c2-c4
    • 2. …d5:c4
    • 2. …d5-d4
      • 3. g2-g3
        • 3. …Kg8-f6 4. Cf1-g2
          • 4. …c7-c5
            • 5. e2-e3 Kb8-c6 6. e3:d4 c5:d4 7. 0-0 e7-e5
            • 5. d2-d3 Kb8-c6 6. 0-0 e7-e5 7. e2-e3
        • 4. …Kb8-c6
          • 5. d2-d3 e7-e5 6. 0-0
          • 5. b2-b4!?
            • 5. …a7-a6?! 6. 0-0 e7-e5 7. b4-b5 a6:b5 8. c4:b5 ±
            • 5. …Kc6:b4 6. Fd1-a4! Kb4-c6 7. Kf3-e5
              • 7. …Fd8-d6?! 8. Ke5:c6 Cc8-d7 9. Kb1-a3! Cd7:c6 10. Ka3-b5 Fd6-d7 11. Cg2:c6 b7:c6 12. Kb5:d4 ±
              • 7. …Cc8-d7
                • 8. Ke5:d7 Fd8:d7
                  • 9. d2-d3 Kc6-d8 9. Fa4:d7 Kf6:d7 ∞
                  • 9. Kb1-a3 e7-e5 10. La1-b1 Kc6-d8
                    • 11. Fa4:d7+ Kf6:d7
                      • 12. Sg2:b7 Kd8:b7 13. Lb1:b7 ∓
                      • 12. Ka3-c2
                        • 12. …Cf8-c5 13. 0-0 La8-b8 14. d2-d3 0-0 ∓
                        • 12. …c7-c6
                          • 13. f2-f4 Cf8-c5 14. Cg2-h3 e5:f4 15. g3:d4 Cc5-b6 16. d2-d3 ∞
                          • 13. d2-d3 Cf8-c5 14. 0-0 Cc5-b6 ∓
                    • 11. Fa4-a5 Cf8-d6
                      • 12. c4-c5 Cd6-e7 13. 0-0 0-0 14. d2-d3 Kf6-d5 15. c5-c6! b7:c6 16. Ka3-c4 Fd7-e6 17. Cc1-d2 c7-c5 18. Fa5-a4 Kd8-c6 19. Lb1-b7 Lf8-c8 20. Lf1-b1 =
                      • 12. Ka3-b5 0-0! 13. Kb5:d6 c7:d6
                        • 14. 0-0 La8-c8 15. Fa5:a7 Ls8:s4 16. Fa7-b6 Ls4-s2 17. e2-e3 ∓
                        • 14. d2-d3
                          • 14. …Kd8-c6 15. Fa5-b5 La8-b8 16. Cc1-g5 Kf6-h5 ∞
                          • 14. …La8-s8 15. Fa5:a7 d7-d5!
                            • 16. c4:d5 Kf6:d5 17. Cg2:d5 Fd7:d5 18. 0-0 Kd8-c6 19. Fa7-b6 Fd5:a2 20. Lb1-b2! Fa2-e6 21. Fb6-b3 Fe6:b3 22. Lb2:b3 Ls8-s7 ∞
                            • 16. c4-c5 h7-h6 17. 0-0
                              • 17. …Lf8-e8 18. Cc1-d2 Ls8-s6 ∞
                              • 17. …Fd7-g4 18. f2-f3 Fg4-f5 19. Cc1-d2 Lf8-e8 ∞
                • 8. Ke5:c6
                  • 8. …Cd7:c6?! 9. Cg2:d6+ b7:c6 10. Fa4:d6+ Kf6-d7 11. Kb1-a3! ±
                  • 8. …b7:c6
                    • 9. Cc1-a3 e7-e5 10. Ca3:f8 Kre8:f8 11. d2-d3 ∞
                    • 9. 0-0 e7-e5 10. d2-d3 ∞
                    • 9. Cg2:c6 e7-e5 10. d2-d3 La8-b8! 11. 0-0 Cd7:c6 12. Fa4:c6 Fd8-d7 13. Fc6:d7+ Kre8:d7 ∞
        • 3. …c7-c5 4. Cf1-g2 Kb8-c6
      • 3. b2-b4
        • 3. …g7-g6
        • 3. …f7-f6
        • 3. …c7-c5
        • 3. …Cc8-g4
          • 4. d2-d3
          • 4. Kf3-e5
          • 4. Fb1-b3
      • 3. e2-e3
        • 3. …Kb8-c6 4. e3:d4 Kc6:d4 5. Kf3:d4 Fd8:d4 6. Kb1-c3
        • 3. …c7-c5
          • 4. e3:d4 c5:d4
            • 5. b2-b4 Kg8-f6
            • 5. d2-d3 e7-e5
          • 4. b2-b4 Kg8-f6
    • 2. …c7-c6
      • 3. g2-g3 Kg8-f6 4. Cf1-g2 d5:c4 — gambit sistemasi
      • 3. e2-e3
      • 3. b2-b3
        • 3. …Cc8-f5 — Lasker sistemasi
        • 3. …Kg8-f6 4. g2-g3
          • 4. …Cc8-g4 5. Cf1-g2 e7-e6 — Kapablanka sistemasi
          • 4. …g7-g6
    • 2. …e7-e6 3. g2-g3 Kg8-f6 4. Cf1-g2
  • 2. g2-g3
    • 2. …Kg8-f6 3. Cf1-g2 Cc8-f5
    • 2. …c7-c6 3. Cf1-g2 Cc8-g4

Adabiyotlar

  • Osnos V. V. Debyut Reti. — M.: Fizkulьtura i sport, 1990. — 320 s. — (Teoriya debyutov). — 100 000 ekz. — ISBN 5-278-00276-X.
  • Linder I. M. Reti debyut // Shaxmatnaya entsiklopediya / I. M. Linder, V. I. Linder. — M. : OOO «Izdatelьstvo AST» : OOO «Izdatelьstvo Astrelь», 2004. — S. 207—208. — 320 s. — ISBN 5-17-006939-1. — ISBN 5-271-06492-1.

Manbalar