SaxaVord Kosmodromi
Олдинлари " Шетланд Спаcе Cентре " номи билан танилган СахаВорд Космодроми, Шотландиянинг асосий ҳудудидан ташқарида бўлган Шетленд оролларининг шимолий қисмида жойлашган Унст оролидаги Ламба Несс ярим оролида жойлашиши режалаштирилган.[1] Қуриши мўлжалланган космодром РАФ Саха Ворд радар станцияси ва Саха Ворд спиртли ичимликлар заводига туташ ҳудуддаги Скаw аҳоли пункти яқинида жойлашган.
Тарихи
Лоcкҳеэд Мартин компаниясининг УК Патҳфиндер сунъий йўлдошлар ташувчи ракета мажмуаси ушбу космодромдан учиши режалаштирилган.[2][3][4] Ушбу дастурга " АБЛ Спаcе Сйстемс " ракеталарни ишлаб чиқарувчи компаниясининг баландлиги 27м бўлган ҳамда 1000 кг гача бўлган юкларни қуёш билан синхрон орбитага олиб чиқиш имкониятига эга бўлган „ РС1“ ракетаси тавсия этилган.[5][6] " УК Патҳфиндер Лаунч " дастури "Буюк Британия космик агентлиги "нинг 23,5 миллион фунт-стерлинги миқдоридаги гранти билан молиялаштирилган.[7][8]
Космодром 2021-йил охиригача двигател ва суборбитал синовларни ва 2023-йилгача орбитал учиришлар амалга оширишни мақсад қилган Германиянинг ҲйИмпулсе Течнологиэс ракета ишлаб чиқарувчиси томонидан ҳам фойдаланилади.[9]
2021-йилнинг октабр ойида Скйрора компанияси сунъий йўлдошларни орбитага олиб чиқишни бошлаш мақсадида ушбу космодром билан 2022-йилдан бошлаб кейинги ўн йиллик учун шартнома имзолади.[10]
2021-йилда Фарнингҳам Планнинг компанияси Шетландс ороллари Кенгаши га йилига 30 тагача парвозларни амалга ошириш имкониятини яратиш бўйича ўз таклифини тақдим этган. Ушбу режа ўз ичига Ламба Несс ярим оролида сунъий йўлдош кузатув стансияси ва ракеталар учун ангар каби қўшимча инфратузилмага эга учта ракета учириш майдончасини қўшиш учун бўлган. Тақдим этиган режада, шунингдек, собиқ РАФ Саха Ворд мажмуасида масофадан туриб бошқариш марказини қуриш, ҳамда Балтасоунддаги Ордейл аэропортида ёқилғи сақлаш омборлари ва учиш майдончаси атрофидаги йўлларни таъмирлаш бўйича таклифлар ҳам мавжуд.[11][12]
2023-йилнинг январ ойида Германиянинг " Роcкет Фаcторй Аугсбург " компанияси космодромнинг шимолий учиш майдончаси бўлмиш " Лаунч Пад Фредо "дан тўлиқ фойдаланиш ҳуқуқини берувчи кўп йиллик шартномани имзолади. Шартномага асосан 2023-йил ўрталарида " РФА Оне "нинг асосий босқичини синовдан ўтказган ҳолда, 2023-йил охиригача тўлиқ парвозни амалга ошириш режалаштирилган.[13]
2023-йилнинг май ойида космодром бош директори Френк Странг Буюк Британия парламенти Фан ва технологиялар қўмитасининг ялпи мажлисида янги 137 миллион долларлик молиявий пакет ажратилишини эълон қилди.[14] Аммо молиялаштиришнинг асосий манбаси ошкор этилмаган.
2023-йил нинг 28-июл куни Буюк Британия Фуқаро Авиацияси бошқармаси (CАА) ҲйИмпулсе компаниясига 2023-йилнинг 1-декабридан, 2024-йилнинг 30-ноябригача СахаВорд космодромидан илк маротаба СР75 ракетасини учиришга рухсат берди.[15] Буюк Британия Фуқаро Авиацияси бошқармаси (CАА) 2023-йилнинг 17-декабрида СахаВорд космодромига йилига 30 тагача парвозларни амалга ошириш ҳуқуқини берувчи лицензияга эга бўлди ва бу билан „Ғарбий Европадаги биринчи тўлиқ лицензиялаштирилган вертикал космодром“га айланди.[16][17]
Манбалар
- ↑ „Наме чанге анд ребранд фор оур роcкет сите“. Шетланд Спаcе Cентре (2021-йил 30-июн). 2021-йил 3-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 12-октябр.
- ↑ „Трансфер оф Лоcкҳеэд Мартин УКВЛ Патҳфиндер Программе то Унст“. Шетланд Спаcе Cентре (2020-йил 22-октябр). Қаралди: 2020-йил 8-ноябр.[сайт ишламайди]
- ↑ „Шетланд спаcепорт боосц УК'с планс фор лаунч“. гов.ук. Қаралди: 2020-йил 8-ноябр.
- ↑ „Шетланд спаcе cентре планс таке степ неарер лаунч“. ББC (2020-йил 22-октябр). Қаралди: 2020-йил 13-ноябр.
- ↑ Давид Тодд. „АБЛ'с РС1 гец тҳе нод фром Лоcкҳеэд Мартин то флй фром Унст ин Шетланд Исландс“. Серадата Спаcе Интеллигенcе (2021-йил 8-феврал). Қаралди: 2021-йил 16-феврал.
- ↑ Фоуст, Жефф. „Лоcкҳеэд Мартин селеcц АБЛ Спаcе Сйстемс фор УК лаунч“. СпаcеНеwс (2021-йил 7-феврал). Қаралди: 2021-йил 27-феврал.
- ↑ „Лифт-офф фор Шетланд спаcепорт“. гов.ук (2020-йил 22-октябр). Қаралди: 2021-йил 27-феврал.
- ↑ (2018-йил 16-июл). „Лоcкҳеэд Мартин анд Орбех то лаунч УК инто неw спаcе аге“. Пресс-релиз.
- ↑ „Герман роcкет макер планс то лаунч фром Унст“. Шетланд Спаcе Cентре (2021-йил 2-феврал). 2021-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 16-феврал.
- ↑ „Роcкет cомпанй агреэс мулти-лаунч деал фром Шетланд спаcепорт“. ук.неwс.яҳоо.cом (2021-йил 12-октябр). Қаралди: 2021-йил 12-октябр.
- ↑ „Шетланд спаcе лаунч планс субмиттед“. ББC Неwс (2021-йил 18-январ). Қаралди: 2021-йил 23-январ.
- ↑ „Проспеcт оф мажор боост то Шетланд эcономй ас спаcе лаунч сите планс лодгед“. Шетланд Спаcе Cентре (2021-йил 18-январ). 2021-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 16-феврал.
- ↑ Келлнер, Жонас „Роcкет Фаcторй Аугсбург'с фирст лаунч то таке плаcе фром СахаВорд Спаcепорт“ (эн-УС). Роcкет Фаcторй Аугсбург (2023-йил 11-январ). Қаралди: 2023-йил 11-январ.
- ↑ де Селдинг, Петер „Сахаворд Спаcепорт Сеcурес 173 Миллион ин Дебт Финанcинг“ (эн-УС). Спаcе Интел Репорт (2023-йил 22-май).
- ↑ Парсонсон, Андреw „ҲйИмпулсе то Дебут СР75 Роcкет Но Эарлиэр тҳан Деcембер 1“. Эуропеан Спаcефлигҳт (2023-йил 17-август). Қаралди: 2023-йил 12-сентябр.
- ↑ „Шетланд ис фирст УК спаcепорт фор вертиcал роcкет лаунчес“ (эн-ГБ). ББC Неwс (2023-йил 17-декабр). Қаралди: 2023-йил 18-декабр.
- ↑ СахаВорд грантед спаcепорт лиcенcе бй УК Cивил Авиатион Аутҳоритй УК Cивил Авиатион Аутҳоритй, 2023-22-17.