Шиндлержуден , немис тилидан со'зма-со'з " Шиндлер яҳудийлари " деб таржима қилинган. Холокост пайтида Оскар Шиндлер томонидан қутқарилган тахминан 1200 яҳудийлар гуруҳи. Улар фашистлар тузуми йилларида, биринчи навбатда, Шиндлернинг аралашуви билан омон қолишди, чунки у о'зининг Краковдаги эмал буюмлари ишлаб чиқарадиган заводида ва 1944 йилдан со'нг, босиб олинган. Чехословакиядаги қурол-яроқ фабрикасида саноат ишчилари мақомидаги оддий одамларни ҳимоя қилди. У ерда улар о'лим лагерларига юборилишдан қочиб, урушдан омон қолишди. Шиндлер Счиндлержуден ни сақлаб қолиш учун, о'з шахсий бойликларини сарфлади.

Ушбу ҳикоя ҳақида со'зловчи Томас Кенеалининг " Шиндлер кемаси " китоби ва Стивен Спилбергнинг " Шиндлер ро'йхати" романи тасвирлаштирилган. Тирик қолганлардан бири Полдек Пфефферберг Томас Кенеалини роман ёзишга ва Стивен Спилбергни филмни суратга олишга ишонтирди.

2012-йилда Счиндлержуден нинг 8500 дан ортиқ авлодлари Қо'шма Штатлар, Европа ва Исроил да яшаётганилиги тахмин қилинади[1].

Ро'йхат

Ҳақиқий Счиндлержуден ро'йхати Миэтек Пемпер, Итзҳак Жиддий ва Оскар Шиндлер томонидан 1944-йил сентябр ва октябр ойлари давомида тайёрланган[2][3]. Бу ро'йхат, эҳтимол, ҳозир мавжуд эмас.

Шиндлернинг Бруннлитз фабрикасида 1944-йил 21-октябрда маҳбуслар келиши билан Пемпер томонидан тузилган яна бир 1000 инсон исми ёзилган ро'йхат 1958-йилда Халқаро Қидирув хизматига тақдим этилган.

1945-йил 18-апрелда Брюнлитздаги лагер ма'мурияти томонидан тузилган 1098 маҳбуснинг иккита ро'йхати мавжуд ва улар Оскар ва Эмили Шиндлер тан олинган Яд Вашем ёдгорлигида сақланади[4][5]. Биринчи ро'йхатда 297 аёл маҳбус, иккинчи ро'йхатда 801 эркак маҳбус бор. Ро'йхатнинг 1945-йил апрелидан сақланиб қолган бир нечта нусхалари ва углерод нусхалари бор, ба'зилари музейларда, бошқалари хусусий қо'лда, асосан собиқ маҳбусларнинг оилаларида сақланади. 2009-йил апрел ойида Шиндлер кемасининг муаллифи Томас Кенеалининг Сиднейдаги Янги Жанубий Уэлс давлат кутубхонасига совг'а қилган ҳужжатлар орасида 801 номни о'з ичига олган асл ро'йхатнинг углерод нусхаси топилди[6].

Счиндлержуден таниқлилари

  • Авраам Банкиэр (1895–1956), тадбиркор ва Шиндлер фабрика менежери
  • Жозеф Бау (1920–2002), рассом, шоир ва ёзувчи
  • Моше Бейски (1921–2007), Исроил олий суд судяси
  • Ҳилде Бергер [де] (1914–2011), қаршилик ко'рсатувчи курашчи ва Шиндлер котиби
  • Александер Биэберстеин [ҳе; пл] (1889-1979), шифокор ва ёзувчи
  • Мейр Босак (1912–1992), тарихчи, ёзувчи ва шоир
  • Жерзй Гросс [де] (1929–2014), мусиқачи ва нотиқ
  • Чаим Ҳилфстеин [ҳе] (1876-1950), шифокор ва ёзувчи
  • Лаура Хиллман (1923-2020), музей доценти ва ёзувчиси
  • Ҳелен Ҳоровиц ( исм-шарифи Хирш, 1911 йилда туг'илган), Амон Готнинг хизматкори, Шиндлер ро'йхатида Эмбет Девидтз томонидан тасвирланган
  • Рйсзард Ҳороwитз (1939 йилда туг'илган), фотограф
  • Хелен Ёнас-Розензвейг (1925–2018), Амон Готҳ хизматкори, ҳужжатли мавзу
  • Леон Лейсон (1929–2013), о'қитувчи ва ёзувчи
  • Миэтек Пемпер (1920–2011), стенограф ва ёзувчи
  • Полдек Пфефферберг (1913-2001), Шиндлер Аркини илҳомлантирган бизнес эгаси, Шиндлер ро'йхатида Жонатҳан Сагалл томонидан тасвирланган
  • Лео Рознер (1918–2008), мусиқачи
  • Шиндлернинг бухгалтери Итзҳак Стерн (1901-1969), Шиндлер ро'йхатида Бен Кингсли томонидан тасвирланган.

Тарихий ёзмалар

Манбалар

  1. ↑ Смитҳ, Ларрй. „Сурвивор оф тҳе Ҳолоcауст теллс ҳоw Счиндлер савед ҳер лифе“ (эн) (28-март 2012-йил). 30-октабр 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-ноябр.
  2. ↑ „Миэтек Пемпер“. Тҳе Телеграпҳ (2011-6-11.мдй.2026). 2013-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-10-27.мдй.2026.
  3. ↑ Мартин, Доуглас. „Миэтек Пемпер, 91, Cамп Инмате Wҳо Cомпилед Счиндлер'с Лист“ (18-июн 2011-йил). 2011-йил 21-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27-октабр 2012-йил.
  4. ↑ „Оскар анд Эмилиэ Счиндлер | www.ядвашем.орг“ (эн). www.ядвашем.орг. 2017-йил 4-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-ноябр.
  5. ↑ „Счиндлер'с энтире Лист“. www.оскарсчиндлер.cом. 2018-йил 30-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 24-ноябр.
  6. ↑ „Ҳаллан ла листа де Счиндлер“ (эс). Ла Жорнада (8-апрел 2009-йил). 7-май 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-май 2018-йил.