Ziyosfera

Toir Xalilov

Toir Bekirovich Xalilov (1940-yil 6-sentyabr, Yangi Karabay, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi) – qrim-tatar yozuvchisi, Ukraina Yozuvchilar milliy uyushmasi aʼzosi.

Toir Xalilov Bekirovich
Tavalludi 1940-yil 6-sentyabr (1940-09-06) (86 yosh)
Yangi Karabay, Zolotopolenskoye qishloq aholi punkti, Kirovskiy tumani, Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi, SSSR
Sohasi Yozuvchi

Hayoti

Toir Bekirovich Xalilov 1940-yil 6-sentyabrda Qrim Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi Kirovskiy tumanidagi Yangi Karabay (hozirgi Vozrojdenie) qishlogʻida tugʻilgan. Onasi – Fotima Xalilova (1893—1945). Otasi Bekir Xalilov (1892-yil tugʻilgan) tamaki yetishtirish boʻyicha taniqli mutaxassis, Moskvadagi xalq xoʻjaligi yutuqlari koʻrgazmasi ishtirokchisi.

1944-yil 18-mayda yetti kishidan iborat oila (ota-ona va besh farzand) hibsga olinib, Islom-Terek temir yoʻl vokzaliga (hozirgi Kirovskoye) kuzatuv ostida olib ketildi. U yerdan ular Kostroma viloyatining Makarievskiy tumaniga surgun qilingan. Toir Oʻzbekistondagi bolalar uyida oʻsgan.

Taʼlim rus tilida olib boriladigan oʻrta maktabni tugatgach, harbiy xizmatni oʻtagan. 1969-yilda Toshkent qishloq xoʻjalik institutini „agronom, meva-sabzavot yetishtiruvchi“ mutaxassisligi boʻyicha tamomlagan. 1969—1971-yillarda Toshkent viloyatidagi Ohangaron-2 bogʻdorchilik sovxozida ishlagan. U 1971-yilda Qrimga qaytishga uringan, ammo Ichki ishlar vazirligi tomonidan unga ruxsat berilmagan[1].

1990-yil may oyida Qrimga qaytib, Sovetskiy (Ichkinskiy) tumanidagi Pushkino qishlogʻiga joylashdi.

Toir Xalilov qrim-tatar xalqining deportatsiyasi haqida hikoya qiluvchi „Oltirilgan vatan“ qissasini yozgan. „Yildiz“ jurnalining 2008-yil 1-6 va 2009-yil 1-sonlarida ona tilida nashr etilgan. 2018-yil 4-dekabr kuni Toir Xalilov „Qrim-tatar adabiyoti rivojiga qoʻshgan hissasi“ maxsus nominatsiyasi laureati boʻldi. Postmodernizm yoki avangard taʼsirini Toir Xalilovning „Oxirgi paytgacha“ qissasida koʻrish mumkin. Ayrim asarlari qrim-tatar adabiyoti boʻyicha maktab oʻquv dasturiga kiritilgan[2].

Ijodiy meros

  • 1985-yil – „Bazil hidi“
  • 1987-yil – „Birinchi qor“
  • 2008-yil – „Vatan“ hikoyasi

Adabiyotlar

  • Kandыm Yu. K voprosu istorii i sovremennogo sostoyaniya ukrainsko-krыmskotatarskix literaturnыx svyazey // KSO. 2003, 26 veresk.— 3 okt.
  • Tair Xalilov, Vasiliy Portyak, Igorь Pavlyuk…. Kurьer Krivbassa. 2005, dekabrь, № 193
  • Elьvedin Chubaro

Manbalar

  1. ↑ Elьvedin Chubarov. Tair Xalilov: «Oni pridumali izoщrennыy sposob unichtojeniya» (zapisano 20 sentyabrya 2009 goda) // Krыmrealii. — 2017. — 01 oktyabrya. Arxivirovano 25 yanvar 2021 goda.
  2. ↑ „Rabochaya programma predmeta «Krыmskotatarskaya literatura»“. 2019-yil 14-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 13-dekabr.

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Toir_Xalilov" dan olindi