Toj ud-Davla
Абул Ҳусайн Аҳмад (форсча: ابوالحسین احمد), асосан лақаби Тож уд-Давла (Арабча: تاج الدولة،, „Сулола тожи“) билан машҳур, 980-йиллар давомида Хузистонда ҳукмронлик қилган бувайҳий ҳукмдор. Адуд уд-Давланинг ўғли.
Биографияси
Абул Ҳусайн Адуд уд-Давла ва жустаний қироли Маназарнинг қизидан туғилган. 983-йилда Адуд уд-Давла вафот этгач, унинг мол-мулки ўғиллари ўртасида тақсимланган. Адуд уд-Давланинг тахминий вориси бўлган Самсам уд-Давла ҳокимиятни қўлга олган, бироқ Шараф уд-Давла Кермондаги мавқеидан фойдаланиб, Форсга бостириб кирган. Бу босқин Абул Ҳусайнга Аҳвозда ўз ҳукмронлигини ўрнатиш имкониятини яратиб, Тож уд-Давла унвонини олган. Тож уд-Давла ҳамда Басрани бошқарган яна бир укаси Диё уд-Давла охир-оқибат Жибалда ҳукмронлик қилган Фахр уд-Давла ҳокимиятини тан олишга қарор қилган. Бу Самсам уд-Давла ва Шараф уд-Давла ўртасидаги зиддиятдан ўзларини ҳимоя қилиш учун қилинган ҳаракат эди. Шунга қарамай, бир неча йиллардан кейин Шараф уд-Давла бостириб кириб, Хузистон ва Басрани эгаллагач, бу икки шаҳзода Фахр уд-Давла ҳудудига қочиб кетган. Шундай қилиб, улар Райдан бошпана топишган. Икки ака-уканинг ҳеч бири узоқ муддат ҳукмронлик қила олмаган. Шунинг учун ҳам уларнинг бувайҳийлар сиёсатидаги роли қисқа бўлган.
Адабиётлар
- Босwортҳ, C. Э. „Иран ундер тҳе Буйидс“, . Тҳе Cамбридге Ҳисторй оф Иран, Волуме 4: Фром тҳе Араб Инвасион то тҳе Салжуқс. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 1975 — 250–305-бет. ИСБН 0-521-20093-8.