Tonami (Toyama)
Тонами (японча: 砺波市, Тонами-ши) Япониянинг Тояма префектурасида жойлашган шаҳардир. 2018-йил 31-март ҳолатига кўра, шаҳарда ҳисоб-китобларга кўра, 16.739 хонадонда 48.659 нафар аҳоли истиқомат қилган[1] ва аҳоли зичлиги ҳар квадрат километрга 384 кишидан тўғри келган. Унинг умумий майдони 127,03 квадрат километрни (49,05 ми²) ташкил этди[2].
Тонами 砺波市 | |
|---|---|
| Шаҳар | |
 | |
 Байроқ  Герб | |
| Мамлакат | Япония |
| {{{минтақа_тури}}} | Чубу вилояти |
| Майдон | 127.03 км2 (49.05 кв ми) |
| Иқлим тури | нам континентал иқлим |
| Расмий тил(лар)и | япон |
| Аҳолиси (Марч 31, 2018) |
48 659 |
| Зичлиги | 380 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+9:00 |
| Телефон коди | 0763-33-1111 |
Географияси
Тонами ғарбий Тояма префектурасининг Тонами текислигида жойлашган. Ҳудуднинг катта қисми Япониянинг ушбу минтақасига хос тарқоқ аҳоли пункти ҳисобланади.
Атрофдаги муниципалитетлар
Иқлими
Тонами нам континентал иқлимга эга (Кöппен Cфа) бўлиб, ёзи юмшоқ ва қиши қаттиқ қор ёғиши билан ажралиб туради. Шаҳарда ўртача йиллик ҳарорат 13,8 °C ни ташкил этади. Йиллик ўртача ёғин миқдори 2414 мм бўлиб, сентябр эса энг серёғин ой ҳисобланади. Августда энг юқори ҳарорат 26,4 °C, энг паст ҳарорати эса январда, 2,4 °C атрофида бўлади[3].
| Тонами (1991−2020 о'ртачалар, экстремаллар 1976−ҳозирга қадар) иқлими | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Кўрсаткич | Ян | Фев | Март | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ной | Дек | Йил |
| Мутлақ максимал, °C | 18,9 | 20,8 | 25,7 | 30,2 | 32,2 | 34,3 | 36,2 | 37,4 | 35,9 | 33,9 | 27,8 | 23,0 | 37,4 |
| Ўртача максимал, °C | 5,5 | 6,4 | 10,7 | 16,8 | 22,0 | 25,1 | 28,8 | 30,4 | 26,3 | 20,8 | 14,9 | 8,9 | 18,1 |
| Ўртача ҳарорат, °C | 2,1 | 2,4 | 5,9 | 11,5 | 16,9 | 20,7 | 24,7 | 25,9 | 21,9 | 16,2 | 10,5 | 5,1 | 13,7 |
| Ўртача минимал, °C | −0,9 | −1,2 | 1,5 | 6,4 | 12,4 | 17,2 | 21,4 | 22,2 | 18,2 | 12,2 | 6,5 | 1,6 | 9,8 |
| Мутлақ минимал, °C | −10,9 | −12 | −8,6 | −1,6 | 4,1 | 9,8 | 14,7 | 14,5 | 9,3 | 1,3 | −2,3 | −11,8 | −12 |
| Ёғингарчилик меъёри, мм | 239,7 | 151,5 | 143,1 | 115,8 | 110,0 | 167,7 | 227,7 | 201,1 | 214,0 | 168,2 | 220,2 | 269,3 | 2 228,2 |
| Манба: Япония Метеорология Агентлиги[4][5] | |||||||||||||
Демографияси
Япония аҳолини рўйхатга олиш маълумотларига кўра[6], Тонами аҳолиси сони узоқ давом этган ўсишдан сўнг яқинда камайишни бошлаган.
| Йил | Аҳоли | ±% |
|---|---|---|
| 1970 | 41,403 | — |
| 1980 | 43,53 | +5.1% |
| 1990 | 44,521 | +2.3% |
| 2000 | 48,092 | +8.0% |
| 2010 | 49,41 | +2.7% |
| 2020 | 48,154 | −2.5% |
Тарихи
Ҳозирги Тонами ҳудуди қадимги Этчу провинсиясининг бир қисми бўлган ва Эдо давридаги Токугава сёгунати давридаги Кага доменининг бир қисми ҳисобланган. Тонами шаҳри 1952-йил 1-апрелда Демачи шаҳрининг Гокая, Абураден, Шоге, Накамура ва Ҳаяши қишлоқлари билан қўшилиши натижасида ташкил этилган. Аошима ва Огами қишлоқлари икки ойдан сўнг 1952-йил 1-июнда мазкур ҳудудга қўшилди. 1954-йил 15-январда Ота, Минамиҳання, Ҳигачи-Ножири, Яназе ва Ниши-Тонами қишлоқлари, 1-мартда Сендан, Сенданяма, Ҳання ва Ҳигаши-Ҳання қишлоқлари ҳудуди қўшиб олинди. Кенгайтирилган Тонами шаҳри 1954-йил 1-апрелда шаҳар мақомига кўтарилди. 2004-йил 1-ноябрда Шогава шаҳри (Хигашитонами туманидан) Тонамига бирлаштирилди.
Ҳукумат
Тонами тўғридан-тўғри сайланадиган мер ҳамда 18 аъзодан иборат бир палатали шаҳар қонун чиқарувчи органи бўлган мер-кенгаш бошқарув шаклига эга.
Таълим тизими
Тонами шаҳар ҳукумати томонидан бошқариладиган саккиз давлат бошланғич мактаби ҳамда тўртта давлат ўрта мактаби шунингдек, Тояма префектураси таълим кенгаши томонидан бошқариладиган иккита давлат юқори мактаби фаолият юритади.
Транспорт
Темир йўл
Ғарбий Япония темир йўл компанияси (ЖР Ғарб) — Жоҳана линияси
- Абураден — Тонами — Ҳигаши-Ножири
.svg){kind=logo}
Магистрал йўл
- Ҳокурику тезкор йўли
- Миллий йўналиш 156
- Миллий йўналиш 359
- Миллий йўналиш 471
Халқаро муносабатлар
Маҳаллий диққатга сазовор жойлар
- Масуяма қал’аси, Сенгоку даври қал’аси харобалари ва миллий тарихий ҳудудҳисобланади[8]. У Вада қасри (японча: 和田城, Вада-жō) билан ҳам танилган.
- Июн ойида Ётака фестивали бўлиб ўтади, фестивал давомида атайлаб тўқнашган кўплаб парад сузувчилари томошага гувоҳ бўлиш учун катта оломон жташриф буюради. Ётака фестивали тадбири дастлаб қўшни Фукуно шаҳрида бошланган. Унда микоши кўчма зиёратгоҳларини олиб юрадиган гуруҳлар ўртасидаги мусобақалар мавжуд. „Ёияса“ — бу тадбир давомида кўпчилик томонидан ҳайқирган анъанавий нақлдир. Кечаси бўлса, қоғоздан ясалган лампалар ёндирилади. Ушбу байрам далалардан яхши ҳосил олиш учун ибодат сифатида нишонланади.
Лолалар
Тонами шаҳрида лолалар боғи, шунингдек, ҳар йили ўтказиладиган миллий тан олинган лолалар фестивали бўлиб ўтади. Голландия томонидан кўчириб ўтказилган, „ДЕ ВРИЭНДСCҲАП“ (дўстлик) деб ёзилган шамол тегирмони ҳам ишлайди. Тонами лолалари фестивалида 600 дан ортиқ турли хил лолалар намойиш этилади ва сўнгги йилларда 2,5 миллиондан ортиқ лолалар тури мавжудлиги аниқланган[9].
Манбалар
- ↑ Тонами cитй оффиcиал статистиcс(японча)
- ↑ оффиcиал ҳоме паге(японча)
- ↑ Тонами cлимате дата
- ↑ „жа:観測史上1～10位の値（年間を通じての値）“. ЖМА. Қаралди: 2022-йил 6-март.
- ↑ „жа:気象庁 / 平年値（年・月ごとの値）“. ЖМА. Қаралди: 2022-йил 6-март.
- ↑ Тонами популатион статистиcс
- ↑ 7,0 7,1 7,2 „Интернатионал Эхчанге“ (Энглиш). Лист оф Аффилиатион Партнерс wитҳин Префеcтурес. Cоунcил оф Лоcал Аутҳоритиэс фор Интернатионал Релатионс (CЛАИР). 2012-йил 8-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 21-ноябр.
- ↑ „Ҳеритагес“ (Жапанесе). Cултурал Ҳеритаге Онлине. Агенcй фор Cултурал Аффаирс. Қаралди: 2017-йил 25-декабр.
- ↑ „2021 Тонами Тулип Фаир“.
Ҳаволалар
- Расмий сайти (японча)