Tovarlar

Омборда жойлаштирилган моддий тиббий товарлар

Товарлар — иқтисодиёт фанида инсон учун фойда келтирадиган, яъни фаровонлик ёки нафлиликни таъминлайдиган ҳар қандай нарсалардир. Товарлар зарарли нарсалар билан қарама-қарши қўйилади, яъни истеъмолчи учун салбий қийматга эга бўлган нарсалар, масалан уй ишлари ёки чиқиндилар. Бундай нарсалар истеъмолчининг умумий фаровонлигини камайтиради.

Иқтисодиёт асосан иқтисодий товарларни ўрганади, яъни чекланган ресурслар асосида ишлаб чиқариладиган товарлар. Бундай товарлар ишлаб чиқариш учун меҳнат ёки ресурслар сарфлаш талаб этилади. Улар эркин товарлар билан фарқланади, чунки эркин товарлар чексиз миқдорда мавжуд бўлади.

Товарлар одатда иқтисодиётнинг иккинчи секторида, яъни хомашё ёки оралиқ товарларни қайта ишлаш орқали ҳосил қилинади.

Товарларнинг фойдалилиги ва хусусиятлари

Бир бирлик товарни истеъмол қилиш натижасида олинадиган қўшимча нафлилик чегаравий фойдалилик деб аталади. Кўпинча товарларда камайиб борувчи чегаравий фойдалилик қонуни амал қилади, яъни истеъмол ортган сари ҳар бир қўшимча бирликдан олинадиган фойда камаяди.

Баъзи нарсалар фойдали бўлса-да, етарлича камёб эмаслиги сабабли пул қийматига эга эмас. Масалан, ер атмосфераси ёки денгиз суви. Бундай нарсалар эркин товарлар деб аталади.

Якуний товарлар — бу тўғридан-тўғри истеъмол қилинадиган маҳсулотлар бўлиб, бошқа товар ишлаб чиқаришда ишлатилмайди. Масалан, микротўлқинли печ ёки велосипед. Уларнинг таркибий қисмлари эса оралиқ товарлар ҳисобланади. Масалан, тўқимачилик маҳсулотлари ёки транзисторлар кийим ёки электрон қурилмалар ишлаб чиқаришда ишлатилади. Узоқ муддат хизмат қиладиган ва бошқа товарлар ишлаб чиқаришда қўлланиладиган воситалар, масалан, техника, инсон капитали ёки экотизимлар капитал товарлар деб аталади.

Мате чойи (чап томонда), кофе доналари (ўртада) ва чой (ўнг томонда) — барчаси кофеинли ичимликлар учун ишлатиладиган қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари

Тижорат товарлари — ишлаб чиқарилиб, бозорга чиқариладиган моддий маҳсулотлар бўлиб, улар савдо фаолиятида ишлатилади. Масалан: тракторлар, тижорат транспорт воситалари, самолётлар ёки қурилиш материаллари. Хом ашё тушунчаси баъзан иқтисодий товарлар билан синоним сифатида ишлатилади, аммо кўпинча бозорда сотиладиган хом материаллар ёки бирламчи сектор маҳсулотларини англатади.

Кўпгина товарлар моддий (кўринадиган) бўлса-да, айримлари номоддий шаклда мавжуд. Масалан, олма моддий товар, аммо янгиликлар номоддий товар бўлиб, улар фақат матбаа ёки телевидение орқали қабул қилинади.