Ziyosfera

Turkmangaz

Turkmangaz davlat konserni (turkm. «Türkmengaz» döwlet konserni) – Turkmanistonning gaz qazib olish va taqsimlash kompaniyasi, mamlakatning eng yirik kompaniyasi[2]. Gaz sanoatining barcha jabhalari: qidiruv, qazib olish, tashish, tabiiy gaz va kondensatni qayta ishlash bilan shugʻullanadi. Bosh qarorgohi Ashxobodda. Kompaniyaning 100% aksiyalari Turkmaniston hukumati tomonidan boshqariladi.

Turkmangaz
«Türkmengaz» döwlet konserni
Turi Davlat konserni
Tarmogʻi gaz
Egasi Turkmaniston bayrogʻi Turkmaniston hukumati
Qachon asos solingan 1997-yil
Joylashuvi Ashxobod, Turkmaniston
Rahbariyat Maqsad Babayev[1] (Boshqaruv raisi)
Ishchilar soni 20 ming (2016)
Vebsayti GK «Turkmengaz»(rus.)

Tarixi

Turkmaniston prezidentining 1996-yil 1-iyuldagi „Neft-gaz kompleksini boshqarish va mineral resurslardan oqilona foydalanishni takomillashtirish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tugatilgan Turkmaniston Neft va gaz vazirligining gaz qazib chiqaruvchi korxonalari negizida tuzilgan.

2017-yil 7-iyulda u tugatilgan „Turkmenneftgazstroy“ („Turkmennebitgazgurlushik“) davlat konsernining vorisi boʻlib, u gaz, gaz kondensati va neftdan uglevodorodlarni ishlab chiqarish va tashishni taʼminlaydigan obyektlarni qurish bilan shugʻullanadi.

Maqsad va vazifalari

Turkmangaz davlat konserni ishlab chiqarish-xoʻjalik faoliyatini operativ boshqarish masalalarida toʻliq mustaqillikka ega va oʻziga yuklangan quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:

  • Turkmaniston hududidagi tabiiy gaz konlarini oʻzlashtiradi;
  • Turkmaniston hududidagi konlardan tabiiy gaz va gaz kondensati ishlab chiqarishni amalga oshiradi;
  • tabiiy gazni tayyorlash, qayta ishlash va isteʼmolchilarga mamlakat ichida hamda eksport qilish uchun tashishni amalga oshiradi.

Turkmangaz davlat konserni raisi va uning oʻrinbosarlari Turkmaniston prezidenti tomonidan tayinlanadi va uning oldida Turkmaniston neft va gaz sanoatini rivojlantirish konsepsiyasi doirasidagi vazifalarni amalga oshirish uchun javobgardir.

Tuzilishi va tarkibidagi korxonalari

Turkmangaz davlat konserni tarkibiga quyidagilar kiradi:

  • Türkmengazakdyryș birlashmasi;
  • Türkmengazupjunçilik birlashmasi;
  • Türkmengazawtomatika boshqarmasi;
  • Türkmengazaragatnasyk boshqarmasi;
  • Türkmengazburawlayyş boshqarmasi;
  • Marygazgykaryş boshqarmasi;
  • Dowletabatgazçykaryş boshqarmasi;
  • Gazygaytadanișleyiș boshqarmasi;
  • Neft va gaz instituti;
  • Tabiiy gaz ilmiy-tadqiqot instituti;
  • Türkmenturba OAJ;
  • Nebit-Gaz gazetasi.

Faoliyati

Konsern 1997-yilda tashkil etilgan. Tabiiy gazni, shuningdek uni qayta ishlash mahsulotlarini oʻzlashtirish, ishlab chiqarish, tashish, qayta ishlash va eksport qilish bilan shugʻullanadi[3].

Rahbariyati

Turkmangaz davlat konserni rahbari vazir darajasidagi davlat konserni raisi hisoblanadi. Rais mamlakat prezidenti tomonidan tayinlanadi.

Raislari

№  Ism familyasi Tayinlangan sana Ishdan olingan sana  Ishdan olinish sababi
1  Guynchnazar Tachnazarov 01.07.1996 20.05.2005  boshqa ishga oʻtgan
2  Allamurad Ovezov 10.06.2005 02.11.2005  hibsga olingan
-  Qurbonmurod Atayev 02.11.2005 26.04.2006  vaqtincha v.b.
3  Baxtiyar Xojiqurbonov 26.04.2006 14.02.2007  boshqa ishga oʻtgan
4  Tachberdi Tagiyev 18.02.2007 22.02.2007  boshqa ishga oʻtgan
5  Yaxshigeldi Kakayev 22.02.2007 27.08.2008  boshqa ishga oʻtgan
6  Boymurod Xo'jamuhammedov 27.08.2008 10.07.2009  boshqa ishga oʻtgan
-  Dovlet Mommayev 10.07.2009 12.10.2009  vaqtincha v.b.
7  Nuri Muhammedov 12.10.2009 08.10.2010  faoliyatidagi jiddiy kamchiliklar tufayli
-  Dovlet Mommayev 08.10.2010 10.01.2011  vaqtincha v.b.
8  Amanali Xonaliyev 10.01.2011 06.01.2012  faoliyatidagi kamchiliklar tufayli
9  Aqmurad Yegeleyev 06.01.2012[4] 23.02.2012[5]  boshqa ishga oʻtgan
10  Saxatmurad Mamedov 23.02.2012[6] 11.01.2013[7]  faoliyatidagi kamchiliklar tufayli
11  Kakageldi Abdullayev 11.01.2013[7] 10.01.2014[8]  boshqa ishga oʻtgan
12  Chorimuhammed Xommadov 10.01.2014[8] 09.01.2015[9]  boshqa ishga oʻtgan
13  Ashiruli Begliyev 09.01.2015[9] 13.01.2017[10]  boshqa ishga oʻtgan
14  Maqsad Babayev 13.01.2017[10] 05.04.2017[11]  boshqa ishga oʻtgan
-  Murad Archayev 11.04.2017[12] 01.12.2017  vaqtincha v.b.
15  Murad Archayev 01.12.2017[13] 03.04.2020[14]  faoliyatidagi kamchiliklar tufayli
16  Botir Omonov 03.04.2020[14] 05.2023[1]  
17  Maqsad Babayev 05.2023[1]  amaldagi

Gaz mojarosi

2009-yil 9-aprelda Markaziy Osiyo – Markaz (CAC-4) gaz quvurining uchastkasida sodir boʻlgan avariya natijasida turkman gazini tashish boʻyicha mojaro turkman tomonining gaz yetkazib berishni uzoq muddatga toʻxtab qolishiga olib keldi. Rossiyaga yetkazib berish 2010-yil 9-yanvarda qayta tiklandi.

2019—2024-yillarda Turkmangaz Rossiyaning Gazprom kompaniyasi bilan 5 yil muddatga yiliga 5,5 mlrd kub metr turkman gazini Rossiyaga yetkazib berish boʻyicha shartnoma imzolagan. Narx borasida tomonlar kelisha olmagani tufayli Turkmangaz ushbu shartnomani uzaytirmadi[15].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „MAKSAT BABAEV“ (ruscha). ogt-turkmenistan.com. 2024-yil 3-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 30-oktabr 2024-yil.
  2. ↑ Glava Turkmenii smenil predsedatelya goskontserna «Turkmengaz»|Date= 2014-01-11|Acessdate= 2017-07-12
  3. ↑ Gosudarstvennыy kontsern «Turkmengaz»|Acessdate= 2017-07-12[sayt ishlamaydi]Andoza:Nedostupnaya ssыlka
  4. ↑ „Novыe kadrovыe naznacheniya“. IP «TURKMENinform». 2020-yil 29-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  5. ↑ „Predsedatelь goskontserna «Turkmengaz» naznachen vitse-premьerom po stroitelьstvu“. Internet-gazeta Turkmenistan.Ru (2012-yil 21-fevral). 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  6. ↑ „Naznachenы rukovoditeli neftegazovoy otrasli Turkmenistana“ (deadlink). Gundogar (2012-yil 23-fevral). 2020-yil 29-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  7. ↑ 7,0 7,1 „Prezident proizvyol kadrovыe perestanovki v pravitelьstve“. Xronika Turkmenistana (2013-yil 14-yanvar). 2020-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  8. ↑ 8,0 8,1 „Prezident Turkmenistana vыrazil nedovolьstvo nizkimi tempami razvitiya neftegazovogo kompleksa“ (deadlink). Gundogar (2014-yil 11-yanvar). 2020-yil 27-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  9. ↑ 9,0 9,1 „Prezident Turkmenistana provyol kadrovыe perestanovki v pravitelьstve“ (ru). Internet-gazeta Turkmenistan.Ru. www.turkmenistan.ru (2015-yil 10-yanvar). 2020-yil 28-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Prezident Turkmenistana proizvyol kadrovыe perestanovki v pravitelьstve“ (ru). Internet-gazeta Turkmenistan.Ru. www.turkmenistan.ru (2017-yil 14-yanvar). 2018-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  11. ↑ „Prezident Turkmenii uvolil dvux vitse-premьer-ministrov“ (ru). IA REGNUM (2017-yil 6-aprel). 2018-yil 30-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  12. ↑ „Mыrat Archaev naznachen i. o. glavы goskontserna «Turkmengaz»“. www.angi.ru -. 2020-yil 3-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  13. ↑ „Naznachen glava veduщego neftegazovogo vedomstva Turkmenistana“. «SNG SEGODNYa» (2017-yil 4-dekabr). 2018-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 27-iyun.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Prezident Turkmenistana uvolil glavu «Turkmengaza» za nedostatki v rabote“ (ru). Informatsionnыy portal Turkmenistana «Turkmenportal» (2020-yil 3-iyul). 2020-yil 4-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 4-iyul.
  15. ↑ „“Turkmangaz” Rossiyaga gaz yetkazib berish to‘xtatilishi sababini tushuntirdi“. Gazeta.uz. Afisha Media (2024-yil 28-oktyabr). Qaraldi: 30-oktabr 2024-yil.

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Turkmangaz" dan olindi