Ziyosfera

Varshava konslageri

КЛ Варшау казармалари ва қўриқлаш миноралари. „Зоśка“ баталони аскарлари лагерни эгаллаб олгандан кейин олинган сурат.

Варшава конслагери (олмонча: Конзентратионслагер Wарсчау ёки Генсиоwка конслагери) Иккинчи жаҳон уруши даврида Варшавада Генсиовка қамоқхонаси атрофида Варшава геттоси харобаларида қурилган ва бошқарилган нацист конслагери.1943-йил июлидан 19-августгача фаолият юритган. Дастлаб мустақил лагер сифатида фаолият юритган, кейинчалик Мажданек лагерининг филиалига айлантирилган.

Ҳолокост ҳақидаги кўпгина маълумотларда йўқ ва тарихшуносликда кам ёритилган[1]. Тахминан 8-9 минг маҳбус қул меҳнатига жалб қилинган, улардан 4-5 минг нафари вафот этган. Қурбонларнинг умумий сони 20 мингга баҳоланмоқда[2]. Лагерда Венгрия, Греция ва Италиядан келган яҳудийлар қириб ташланган[3].

Лагер Варшава-Западная стансияси яқинидаги туннелда гигант газ камераси қурилгани, 200 минг этник поляк ўлдирилгани ҳақидаги фитна назарияси марказида эди. Лагер ва унга туташ харобалар ҳам немислар томонидан қатл жойи сифатида фойдаланилган.

Қизил Армия яқинлашгани сабабли 1944 йилнинг ёзида немислар Варшава қамоқхоналари ва лагерларини эвакуация қилишни бошладилар. Варшава конслагери эвакуация қилиш 28-июл куни бошланган. 4000 га яқин маҳбуслар ўша куни лагердан чиқариб юборилди ва қаттиқ жазирамада пиёда Кутно томон олиб кетилди. Уч кун давом этган маршда маҳбуслар на овқат, на сув олишди. Лагер қўриқчилари давом этишга қодир бўлмаган ёки буйруқларга жуда секин муносабатда бўлганларнинг барчасини ўлдиришди. Омон қолганлар 2-август куни юк вагонларига ортилган ва Германияга олиб кетилган. Мураккаб транспорт шароитлари ва соқчиларнинг шафқацизлиги натижасида кўпроқ қурбонлар берилди. Ниҳоят, 6-август куни омон қолган маҳбуслар Дачау конслагерига топширилди.

Ушбу маълумотларнинг асосий манбаи Полшадаги нацист жиноятларини тергов қилиш бўйича ППР бош комиссиясининг ходими судя Мария Трзчинска эди[2].

Бу афсона Тел-Авив университетининг тарих профессори, Яд Вашем ёдгорлик мажмуаси мутахассиси Хави Дрейфус ва Оттава университетининг канадалик тарихчи профессори Ян Грабоwски асарларида рад этилган.

Собиқ лагер ҳудудида ҳозирда унинг тарихи билан боғлиқ фақат битта ёдгорлик жойи мавжуд. Бу ўшда жойлашган уч тилда ёзилган алоҳида эсдалик лавҳаси. Мордечажа Аниэлеwиcза Окопова бурчагида, „Зоśка“ баталони аскарлари томонидан озод қилингани ҳақида хабар беради. 2013-йил 8-ноябрда Варшавадаги Павиак қамоқхонаси музейида КЛ Варшау қурбонларига бағишланган лавҳа ҳам очилди

Манбалар

  1. ↑ Тҳе Унитед Статес Ҳолоcауст Мемориал Мусеум Энcйcлопедиа оф Cампс анд Гҳеттос, 1933—1945, Геоффрей П. Мегаргеэ, Мартин Деан, анд Мел Ҳеcкер, Волуме И, парт Б, пагес 1512—1515
  2. ↑ 2,0 2,1 Жерзй Кочаноwски. „Śмиэрć w Wарсчау“ (пл). Политйка.пл – Ҳисториа (2009-йил 4-сентябр). 2013-йил 25-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 25-сентябр.
  3. ↑ Омер Бен-Яков. „Лагерь смерти, которого не было: самая долгая ложь Википедии“ (ру). деталй.cо.ил (2019-йил 6-октябр). 2019-йил 7-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 7-октябр.


Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Varshava_konslageri" dan olindi