Весталия (лотинча: Весталиа) — қадимги Рим байрами 9-июн куни маъбуда, оилавий ўчоқ ҳомийси ва қурбонлик олови Веста шарафига нишонланади.

Веста эътоқоди

Худолар пантеонида Веста жамият, курия ва ҳар бир турар-жойнинг муқаддас ўчоғи учун жавобгар эди. Римликлар маъбудани ҳурмат қилган, ҳар бир уйда унинг ўчоғини қўллаб-қувватлаган ва Вестанинг тирик тимсоли бўлган олтита руҳоний катта ҳуқуқларга эга бўлган ва катта ҳурматга сазовор бўлган[1].

Афсонага кўра, Веста култи Милоддан аввалги ВИИИ аср охиридан ВИИ аср бошларигача ҳукмронлик қилган Қадимги Римнинг 2-қироли Нума Помпилиус томонидан асос солинган. Капитолий ва Палатин тепаликлари ўртасида маъбуда учун ибодатхона қурилди, унинг марказида „абадий“ ва „ўчмас“ олов ўчоғи бўлиб, у Вестанинг тимсоли ҳисобланган[2][3].

Нишонланиши

Весталия нишонланиши пайтида Рим аёллари Веста ибодатхонасини ялангоёқ зиёрат қилишган ва у ерда унга қурбонлик келтиришган[4]. Бу аёллар қурбонлик қилишлари мумкин бўлган йилнинг ягона куни эди.

Бундан ташқари, 9-июн куни эшакларни ишлатиш тақиқланган эди. Афсонага кўра, шу куни эшакнинг фарёди Вестани уйғотган, бу пайтда Приап унинг номусига тегмоқчи эди[4][5].

Весталия, шунингдек, тегирмончилар ва новвойлар учун ҳам байрам куни эди, чунки дастлаб нон ўчоқ кулида пиширилган[6].

Манбалар

  1. ↑ Штаерман 1987.
  2. ↑ „Древнеримский праздник Весталии в Италии - истории и традиции“. ҲисторйТодай.ру. 2020-йил 29-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 9-феврал.
  3. ↑ Сонькин 2015.
  4. ↑ 4,0 4,1 ЭСБЕ 1892.
  5. ↑ „Весталки: хранительницы Римского Пламени“. Странная планета (2019-йил 27-феврал). 2020-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 9-феврал.
  6. ↑ Салзман 1991.

Адабиётлар

  • Веста // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1892. — Т. ВИ.
  • Веста / Штаерман Е. М. // Мифы народов мира : Энцикл. в 2 т. / гл. ред. С. А. Токарев. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1987. — Т. 1 : А—К. — 671 с.
  • Сонькин В. В.. Здесь был Рим. Современные прогулки по древнему городу. М.: Cорпус, 2015. ИСБН 978-5-17-091636-8. 
  • Салзман М. Р.. Он Роман Тиме: Тҳе Cодех-Cалендар оф 354 анд тҳе Рҳйтҳмс оф Урбан Лифе ин Лате Антиқуитй (Тҳе Трансформатион оф тҳе Cлассиcал Ҳеритаге 17). Беркелей: Университй оф Cалифорниа Пресс, 1991. ИСБН 0-520-06566-2.