Vestaliya
Vestaliya (lotincha: Vestalia) — qadimgi Rim bayrami 9-iyun kuni maʼbuda, oilaviy oʻchoq homiysi va qurbonlik olovi Vesta sharafiga nishonlanadi.
Vesta eʼtoqodi
Xudolar panteonida Vesta jamiyat, kuriya va har bir turar-joyning muqaddas oʻchogʻi uchun javobgar edi. Rimliklar maʼbudani hurmat qilgan, har bir uyda uning oʻchogʻini qoʻllab-quvvatlagan va Vestaning tirik timsoli boʻlgan oltita ruhoniy katta huquqlarga ega boʻlgan va katta hurmatga sazovor boʻlgan[1].
Afsonaga koʻra, Vesta kulti Miloddan avvalgi VIII asr oxiridan VII asr boshlarigacha hukmronlik qilgan Qadimgi Rimning 2-qiroli Numa Pompilius tomonidan asos solingan. Kapitoliy va Palatin tepaliklari oʻrtasida maʼbuda uchun ibodatxona qurildi, uning markazida „abadiy“ va „oʻchmas“ olov oʻchogʻi boʻlib, u Vestaning timsoli hisoblangan[2][3].
Nishonlanishi
Vestaliya nishonlanishi paytida Rim ayollari Vesta ibodatxonasini yalangoyoq ziyorat qilishgan va u yerda unga qurbonlik keltirishgan[4]. Bu ayollar qurbonlik qilishlari mumkin boʻlgan yilning yagona kuni edi.
Bundan tashqari, 9-iyun kuni eshaklarni ishlatish taqiqlangan edi. Afsonaga koʻra, shu kuni eshakning faryodi Vestani uygʻotgan, bu paytda Priap uning nomusiga tegmoqchi edi[4][5].
Vestaliya, shuningdek, tegirmonchilar va novvoylar uchun ham bayram kuni edi, chunki dastlab non oʻchoq kulida pishirilgan[6].
Manbalar
- ↑ Shtaerman 1987.
- ↑ „Drevnerimskiy prazdnik Vestalii v Italii - istorii i traditsii“. HistoryToday.ru. 2020-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 9-fevral.
- ↑ Sonьkin 2015.
- ↑ 4,0 4,1 ESBE 1892.
- ↑ „Vestalki: xranitelьnitsы Rimskogo Plameni“. Strannaya planeta (2019-yil 27-fevral). 2020-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 9-fevral.
- ↑ Salzman 1991.
Adabiyotlar
- Vesta // Entsiklopedicheskiy slovarь Brokgauza i Efrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1892. — T. VI.
- Vesta / Shtaerman E. M. // Mifы narodov mira : Entsikl. v 2 t. / gl. red. S. A. Tokarev. — 2-e izd. — M. : Sovetskaya entsiklopediya, 1987. — T. 1 : A—K. — 671 s.
- Sonьkin V. V.. Zdesь bыl Rim. Sovremennыe progulki po drevnemu gorodu. M.: Corpus, 2015. ISBN 978-5-17-091636-8.
- Salzman M. R.. On Roman Time: The Codex-Calendar of 354 and the Rhythms of Urban Life in Late Antiquity (The Transformation of the Classical Heritage 17). Berkeley: University of California Press, 1991. ISBN 0-520-06566-2.