Yandex MChJ (ruscha: Yandeks) — Rossiyada eng mashhur internet qidiruv tizimi hamda brauzer, veb qidiruv tizimi, bulutli hisoblash, onlayn xarita, onlayn taom buyurtma qilish, media stiming, onlayn xarid qilish kabi xizmatlarni oʻz ichiga oluvchi internet-portali.

Yandex
Yandex logotipi
Asl nomi ruscha: Yandeks
Tijoratmi Ha
Sayt turi Internet-portal, Elektron pochta, Qidiruv tizimi
Roʻyxatdan oʻtish 1997
Muassisi OOO «Yandeks»
Muallifi Arkadiy Voloj, Ilya Segalovich
Bosh ijrochi direktor Artyom Savinovskiy
Ochilgan sanasi 1997
Aylanma mablagʻi $72,6 mln (v 2006)[1]
Foyda $29,9 mln (2006)[1]
Joylashuv Moskva
Mamlakat Rossiya bayrogʻi Rossiya
URL http://yandex.ru/

Yandex qidiruv tizimi Rossiyadagi eng yirik qidiruv tizimi boʻlib, Rossiya bozor ulushining taxminan 72%ini[2], butun dunyo bozor ulushining esa 2,8%ini oʻz tashkil etadi[3].

Yandex Arkadiy Voloj tomonidan asos solingan va 1997-yilda oʻzining ilk mahsuloti - Yandex qidiruv tizimini ishga tushirdi. Rossiyadagi muhim ommaviy axborot vositalariga boʻlgan taʼsiri sababli kompaniya uzoq vaqtdan beri Rossiya hukumati tomonidan nazorat qilinib kelmoqda. 2024-yil iyul oyida Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi ortidan yuzaga kelgan xalqaro sanksiyalar tufayli kompaniyaga egalik qilgan Niderlandiyaning Nebius Group xolding kompaniyasi oʻz aktivlarini rossiyalik investorlar guruhiga chegirmali narxda, 5,3 milliard AQSh dollarga sotdi.

Yandex internetdagi maʼlumotlarni oʻzbek, rus, ukrain, qozoq, belarus, ingliz, olmon va fransuz tillarida topishga imkon beradi.

Yandex va Google veb-saytlarni reytingga kiritishda turli algoritmlardan foydalanadi, bu ularning maqsadli auditoriyasi, til muhitlari va so‘rovlar mosligini baholash yondashuvlaridagi farqlarga bog‘liq. Yandex rus tilining morfologiyasini hisobga olgan holda so‘rovlar semantik tahliliga katta e’tibor beradi, neyron tarmoqlar texnologiyalaridan keng foydalanadi (masalan, «Palekh» algoritmi hamda keyingi MatrixNet va CatBoost asosidagi versiyalar), shuningdek, foydalanuvchi xatti-harakatlarini — SERPda kliklanish darajasi va saytda qolish vaqtini ham hisobga oladi. Google esa sahifaning global sifat ko‘rsatkichlariga — domenning ishonchlilik darajasi (PageRank kabi algoritmlar orqali), mobil moslashuvchanlik, yuklanish tezligi va E-E-A-T (tajriba, mutaxassischilik, ishonchlilik, ekspertlik) prinsiplariga rioya qilishga e’tibor qaratadi. Bundan tashqari, Yandex rus tilida so‘zlashuvchi internet auditoriyasining mintaqaviy va mahalliy xususiyatlarini ko‘proq hisobga oladi, Google esa butun dunyo bo‘ylab qidiruv natijalarining universal hamda bir xil bo‘lishiga harakat qiladi.

Yandexning reklama kompaniyalari

Koʻp yillar davomida Yandex deyarli mijoz va ijrochi sifatida ishlaydigan uchinchi tomon reklama agentliklarining xizmatlariga murojaat qilmadi. 2000-yillarning ikkinchi yarmida vaziyat oʻzgardi.

Dizayn

Yandeksga asos solingan kunidan boshlab, kompaniya Artemiy Lebedev Studiyasi bilan hamkorlikda ishlashadi.

Servislari

Informatsion qidiruvlar:

  • Poisk – Qidiruv
  • Katalog – Veb saytlarning tematik katalogi.
  • Novosti – Kunnning asosiy yangiliklari. Yangiliklar ichida qidirish imkoni bor.
  • Poisk po blogam i forumam (Wayback Machine saytida 2015-11-26 sanasida arxivlangan) – RSS – korinishiga ega boʻlgan resurslar ichida qidiruv hamda aktual soʻrovlarning reytingi.
  • Market – Sotuv va xizmat takliflari boʻyicha qidiruv va modellar ichida tanlash.
  • Slovari – Ensiklopedialar, maʼlumotnomalar, lugʻat-tarjimonlar.
  • Kartinki – Tasvirlar (rasmlar) qidiruvi.
  • Karti – Rossiya va Yevropa xaritalari, Rossiyaning katta shahari (har bir uyning aniqligi bilan), xarita ichida qidiruv.
  • Adresa (Wayback Machine saytida 2007-12-26 sanasida arxivlangan) – Firmalarni va tashkilotlarni kontakt informaciyasi orqali qidiruv.
  • Afisha – Kino, teatr, koncertlar, sport, klublar haqida informaciya.
  • Pogoda – Ob-havo xabarlari.
  • Teleprogramma – Tele-koʻrsatuvlar programmasi.

Personallashtirilgan:

Ommaviy madaniyatda

2014-yilda Yandex yaralish tarixi haqida The Social Network filmiga oʻxshatib kino ishlangan[4][5].

Statistika

Yillar boʻyicha Yandex qidiruv tizimida kunlik soʻrovlar miqdori[6][7][8][9][10]

<timeline> Colors=

id:lightgrey value:gray(0.8)
id:darkgrey value:gray(0.6)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.96,0.3,0.3)

ImageSize = width:1100 height:250 PlotArea = left:50 bottom:30 top:20 right:10 DateFormat = x.y Period = from:0 till:300 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

bar:2001 text:2001
bar:2002 text:2002
bar:2003 text:2003
bar:2008 text:2008
bar:2009 text:2009
bar:2010 text:2010
bar:2011 text:2011
bar:2012 text:2012
bar:2013 text:2013
bar:2016 text:2016

PlotData=

color:barra width:100 align:center
bar:2001 from:0 till:1 text:1 million
bar:2002 from:0 till:2 text:2 million
bar:2003 from:0 till:4.5 text:4-5 million
bar:2008 from:0 till:25 text:25 million
bar:2009 from:0 till:85 text:85 million
bar:2010 from:0 till:100 text:100 million
bar:2011 from:0 till:150 text:150 million
bar:2012 from:0 till:200 text:200 million
bar:2013 from:0 till:250 text:250 million
bar:2016 from:0 till:280 text:280 million

</timeline>

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Aleksandr Bogoslovskiy “Yandeks” obʼyavil rezulьtatы 2006 goda // PC Week. 28.04.2007
  2. ↑ „Search Engine Market Share Russian Federation“. StatCounter.
  3. ↑ „Search Engine Market Share Worldwide“. StatCounter.
  4. ↑ Pototsky, Dan. „Telling the Yandex story: 'Startup' gets off the ground“. Russia Beyond (2014-yil 3-aprel). 2020-yil 12-avgustda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ Wauters, Robin. „What, no Justin Timberlake? There’s a movie about Yandex in the works“. The Next Web (2013-yil 14-mart).
  6. ↑ „Kolichestvo ejednevnыx zaprosov k poiskovoy mashine Yandeks prevыsilo 2 milliona“ (ru). Yandex (2002-yil 12-aprel). 2015-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  7. ↑ „Novыe Yandeks.Novosti mojno ispolьzovatь v kachestve zerkala SMI“ [New Yandex.News can be used as a media mirror] (ru). I2R.ru. 2017-yil 1-iyulda asl nusxadan arxivlangan.
  8. ↑ „Poisk v internete: chto i kak iщut polьzovateli“ (ru). Yandex. 2015-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  9. ↑ „Poiskovыe zaprosы i jiznь“ (ru). Yandex (2011-yil 1-dekabr). 2015-yil 11-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  10. ↑ „Algoritm «Palex»: kak neyronnыe seti pomogayut poisku Yandeksa“ ["Palekh" algorithm: how neural networks help Yandex search] (ru) (2016-yil 2-noyabr). 2020-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.

Havolalar