Доимий равишда бармоқни со'риш болаларда ёмон одат ҳисобланади, чунки бу тишларнинг ривожланишига та'сир қилиши мумкин.[1]

Ёмон одат - бу салбийдек қабул қилинадиган фе'л-атвор модели. Одатий мисоллар қуйидагиларни о'з ичига олади: кечиктириш, ортиқча харажат ва тирноқ тишлаш .[2]

Ривожланиш

Умуман олганда одатни шакллантириш бо'йича изланиш инсонда о'ртача 66 кундан кейин янги одатга эга бо'лиши мумкин.[3][4][5] Бу жараён фе'л-атворнинг ҳеч қандай касаллик аломатлари бор бо'лмаган о'сиши билан белгиланади, бу вақт оралиг'идан кейин дастлабки тезланиш со`нги нуқтасида секинлаша бошлайди.[4] Ривожланиш даври то`г`рисида бир қанча о`згаришлар мавжуд. Ёмон одатдан қутулиш ёки чекиш каби зарарли хатти-ҳаракатларни о'згартириш учун ко'проқ вақт талаб қилиши мумкин.[6]

Хоҳиш ва мақсад

Ёмон одатни гиёҳвандлик ёки руҳий касалликдан ажратишнинг асосий ё`ли ирода кучидир. Агар одам ҳали ҳам о`зининг фе'л-атвори устидан назоратга эга бо'лса, бу шунчаки одатдир .[7] Кучли ҳаракат қилиш орқали ёмон одатларнинг салбий та'сирини қисман даражада бартараф этиш мумкин, аммо ёмон одатларни то`лақонли ё`қотиш учун мунтазам равишда қат`ий ҳаракат ва қо'шимча меҳнат талаб этилади. Агар инсоннинг иродаси етарли даражада кучли бо`лса, ҳар қандай ёмон одатлардан қутулиш мумкин. [8]

Олдини олиш

Ёмон одатни то'г'ирлашнинг энг яхши даври у пайдо бо'лишидан олдин. Я`ни , болалик давридаёқ келажакдаги салбий оқибатларга олиб келиши мумкин бо`лган ёмон одатларнинг ривожланишини олдини олиш яхшироқдир.[9]

Даволаш

Ёмон одатлар шаклланиб улгурга бо`лса, уларни ё'қ қилишнинг бир қанча усуллари мавжуд. Масаллан, 21 кундан 28 кунгача бо'лган вақт мобайнида одатга айланган ҳаракатларни о`з ҳолига ташламаслик учун имкон қадар ко'проқ ҳаракат қилинг ва бу одатни бартараф қилишга уринишингиз охирида о'зингизни бирон нарса билан мукофотланг. Кейин яна бир ҳафта боришга ҳаракат қилинг, агар одат сақланиб қолса, жараённи қайта такрорланг, бу усул юқори муваффақият даражасига эга эканлиги исботланган.[10]

Христианлик нуқтаи назари

Христиан динида гуноҳни такрорлаш ёмон одатдир.[11] Буни Ҳикматлар китобида ко'риш мумкин: "О'зининг гуноҳлари уни бошқаради ва у о'з гуноҳларининг арқонига маҳкам бог'ланган". (Ҳик. 22- оят. ).

Гипполик Августин шундай дейди: "Гуноҳнинг такрорланиши одати гуноҳкорларни ко'р ҳолатга олиб келади, шунинг учун улар такрор қилаётган ёмонликларини ҳам, о'зларига олиб келадиган ҳалокатларни ҳам ко'рмайдилар; шунинг учун улар зулматда яшайдилар, го'ё на Худо, на Илоҳ, на жаннат ҳам, до'зах ҳам, абадият ҳам ё`қ."

Руҳоний Алпҳонсус Лигуори ёмон одатнинг учта та'сири борлигини айтиб о`тади. 1) Бу фикрлашни сустлаштиради. 2) Юракни қаттиқлаштиради. 3) Бу ақлий салоҳиятни пасайтиради.[12]

Бундан ташқари

  • Гиёҳвандлик
  • Одат
  • Одатлар
  • Хаёлни банд қилиш
  • Гуноҳ
  • Зо`равонлик

Адабиётлар ро`йхати

  1. ↑ М. С. Мутҳу, М. Сивакумар (2009), „Орал Ҳабиц“, Паэдиатриc Дентистрй: Принcиплес анд Праcтиcе, Элсевиэр, 320-бет, ИСБН 9788131210581
  2. ↑ Сузанне ЛеВерт, Гарй Р. МcCлаин. Тҳе Cомплете Идиот'с Гуиде то Бреакинг Бад Ҳабиц. Алпҳа Боокс, 2001. ИСБН 0028639863. 
  3. ↑ Деан, Жеремй. Макингй ҳабиц Бреакинг ҳабиц. Лондон: Онеwорлд, 2013 — 6–7-бет. ИСБН 9781851689897. 
  4. ↑ 4,0 4,1 „Макинг ҳеалтҳ ҳабитуал: Тҳе псйчологй оф 'ҳабит-форматион' анд генерал праcтиcе“. Бритиш Жоурнал оф Генерал Праcтиcе (2012-йил 1-декабр). Қаралди: 2018-йил 10-декабр.
  5. ↑ Лаллй Пҳиллиппа (2009). "Ҳоw аре ҳабиц формед: Моделлинг ҳабит форматион ин тҳе реал wорлд". Эуропеан Жоурнал оф Соcиал Псйчологй 40 (6): 998–1009. дои:10.1002/эжсп.674. 
  6. ↑ Наш, Жойcе. Лосе Wеигҳт, Ливе Ҳеалтҳй: А Cомплете Гуиде то Десигнинг Ёур Оwн Wеигҳт Лосс Програм. Боулдер, CО: Буллс Публишинг Cомпанй, 2011 — 51-бет. ИСБН 9781936693146. 
  7. ↑ Мариана Валверде „Дисеасе ор Ҳабит? Алcоҳолисм анд тҳе Эхерcисе оф Фреэдом“, . Дисеасес оф тҳе Wилл: Алcоҳол анд тҳе Дилеммас оф Фреэдом, 1998. ИСБН 0521644690. 
  8. ↑ Бас Верпланкен, Сузанне Фаэс (21 Жун 1999), „Гоод интентионс, бад ҳабиц, анд эффеcц оф форминг имплементатион интентионс он ҳеалтҳй эатинг“, Эуропеан Жоурнал оф Соcиал Псйчологй, 29-жилд, № 5–6, 591–604-бет, дои:10.1002/(СИCИ)1099-0992(199908/09)29:5/6<591::АИД-ЭЖСП948>3.0.CО;2-Ҳ
  9. ↑ Билл Борчердт. Макинг Фамилиэс Wорк анд Wҳат то До Wҳен Тҳей Дон'т. Ҳаwортҳ Пресс, 1996 — 172-бет. ИСБН 0789000733. 
  10. ↑ Ҳерберт Фенстерҳеим, Жеан Баэр. Дон'т Сай Ес Wҳен Ёу Wант то Сай Но. Делл, 1975. ИСБН 0440154138. 
  11. ↑ Боунд Бй Син (Марч-Жулй 2019)
  12. ↑ Лигуори, Алпҳонус „Сермон ХХ. Он тҳе Эвил Эффеcц оф Бад ҳабиц.“, . Сермонс фор алл тҳе Сундайс ин тҳе еар. Дублин, 1882.