ZK-383
ЗК-383 („зет-ка“ деб талаффуз қилинади) — 1930-йилларнинг бошларида ака-ука Куцкийлар (Коуcкй) томонидан Чехословакияда яратилган Пистолет-пулемёт.
| ЗК 383 | |
|---|---|
| Тури | пистолет-пулемёт |
| Давлат |
|
| Ишлаб чиқарилиш тарихи | |
| Конструктор |
Франтишек Коуцкий Ёзеф Коуцкий |
| Ислаб чиқарилган | 1933-1938 |
| Ислаб чиқарувчи | Зброжовка Брно |
| Ислаб чиқарилган йиллари | 1938-1948[1][2] |
| Ҳаммаси бўлиб ишлаб чиқарилган | 20 000[3] |
| Тавсифи | |
| Оғирлиги | 4,3 — 4,85[4] |
| Узунлиги | 899 |
| Ствол узунлиги | 325[4] |
| Патрон | 9×19 мм Парабеллум |
| Калибр | 9 |
| Ўт очиш тезлиги, ўт оч./дақ. |
500 ёки 700[4] |
| ўқнинг бошланғич тезлиги, м/с |
365[4] — 380 |
| Мўлжалга олиш узоқлиги, м | 250 |
| Максимал узоқлиги, м |
600 |
| Ўқдори таминоти | 30 патронга молжаланган[5] |
Тарихи
1938-йилда ишлаб чиқаришга кирган ва Брно шаҳридаги Зброжовка Брно заводида нисбатан кам миқдорда ишлаб чиқарилган.
Чехословакия немис қўшинлари томонидан босиб олингандан кейин заводнинг ишлаб чиқариш линияси сақланиб қолди ва ЗК-383 ишлаб чиқариш давом этди. Брно заводига СС учун қурол ишлаб чиқариш ишониб топширилганлиги сабабли, ишлаб чиқарилган ЗК-383 нинг асосий қисми Wаффен-СС билан хизматга кирди ва Шарқий фронтда ишлатилган.
Омборларда мавжуд бўлган захиралар Словакия армияси, Wаффен-СС бўлинмалари ва полиция бўлинмаларига хизматга кирди шунингдек Болгарияга ҳам топширилди.
Иккинчи Жаҳон уруши тугагандан сўнг, ЗК-383Ҳ модификацияси ишлаб чиқилди, у бир мунча вақт ишлаб чиқарилди, аста-секин Савз оиласининг янада ихчам ва замонавий автоматлари билан алмаштирилди.
Таъриф
ЗК 383 дастлаб пиёда отрядларини қўллаб-қувватлаш учун яратилган бўлиб, тўппонча патрони учун „ултра енгил автомат“ туридир. Дизайн нуқтаи назаридан, бу „орқа томондан“ ўқ узувчи биринчи авлод автоматининг анъанавий намунаси эди.
Ушбу намунанинг характерли хусусиятларидан қуролнинг нисбатан катта ўлчамлари ва оғирлиги, автоматларда бўлгани каби тез ўзгарувчан баррел, чап томонда ўқдоннинг жойлашиши, биподларнинг мавжудлиги ва затворни оғирлигини созлаш имкони борлиги, ҳар хил тезликда ўқ узиш имконини берган — дақиқасига 500 ёки 700 та патрон.
ЗК-383 автоматлари 9х19 мм ўлчамдаги патронларга мослаштириб чиқарилган эди аммо бу автоматларнинг оз қисми (экспорт учун мўлжалланган) 9х23 мм Стейр ва 11,43х23 мм патронларда чиқарилган.
Вариантлар ва модификациялар
- ЗК-383 — ҳарбий версия, букланадиган бипод ва тез ажраладиган баррелга эга эди.
- ЗК-383П — полиция версияси, бипод йўқ эди.
- ЗҲ-403 (ака Wаффенwерке Брунн МП.42) 1942-йилда немис армияси учун ишлаб чиқарилган прототипдир. У худди немис МП.38/40 каби вертикал тартибига эга эди. Намуна завод синовларидан ўтди, аммо ишлаб чиқаришнинг юқори нархи туфайли у оммавий ишлаб чиқарилмади.
Манбалар
- ↑ Ян Хогг. Пистолети-пулемёти. М., ЭКСМО-Пресс, 2001. стр.46-47
- ↑ ЗК-383 // Крис Шант. Оружиэ пехоти: энсиклопедия стрелкового оружия. / пер. с англ. М., „Омега“, 2004. стр.48
- ↑ 9-мм чехословацкий пистолет-пулемёт ЗК-383 (ЗетК-383) // журнал „Оружиэ“, № 2, 2002 (спесвипуск „Пехотноэ оружиэ Третего рейха. Част ИВ. Пистолети-пулемёти“)
- ↑ 4,0 4,1 4,2 4,3 ЗК-383 // „Wар Мачине“, вол. 1, иссуэ 6. 1983. пагес 102-103
- ↑ А. Б. Жук. Энсиклопедия стрелкового оружия: револвери, пистолети, винтовки, пистолети-пулемёти, автомати. М., АСТ — Воэниздат, 2002. стр.670, 672
Адабиётлар
- Čс. самопал ЗК 383 // Стрелеcкá ревуэ, 12, 1987-йил (чех. )
- Экспорт самопалů ЗК 383 // „Стřэлеcкý Магазин“, № 7-8, 1996-йил (чех. )
- ЗК 383 в летеч 1938-1945 // „Стřэлеcкý журнали“, 2004-йил 7-сон. (чех. )
Ҳаволалар
- Фире-армс.ру сайтида ЗК 383 автоматининг тавсифи (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-06-28 санасида архивланган)
- М. Р. Попенкер. ЗК-383 автомати (Чехословакия) / „Дунёнинг замонавий қуроллари“ сайти