Aleksey Yakovlevich Fride (1838—1896) – Rossiya imperatorlik armiyasi general-leytenanti, Turkiston yurishlari qatnashchisi, Yettisuv kazak armiyasining atamani, Yaroslavl gubernatori.

Aleksey Fride
Asl ismi ruscha: Aleksey Yakovlevich Fride
Tavalludi 1838-yil 8-mart
Moskva, Rossiya imperiyasi
Vafoti 1896-yil 9-iyul
Yaroslavl, Rossiya imperiyasi
Qoʻshin turlari piyoda qoʻshinlar
Unvoni general-leytenant
Jang/urush Turkiston yurishlari,
Xiva yurishi (1873)

Biografiyasi

1838-yil 8-martda tugʻilgan.

1-Moskva kadet korpusida oʻqigan va 1857-yil 6-iyunda Kichikrus grenadiyer polkida leytenant sifatida xizmat boshlaggan. 1862-yilda Bosh shtab akademiyasida (2-toifali) oʻqish kursini tugatgan va 1863-yil 12-mayda shtab-kapitan unvonini olgan. 1863-yilda Polshadagi qoʻzgʻolonni bostirishda qatnashgan. 1867-yil 27-martda gvardiya piyoda qoʻshinlariga qabul qilingan, Bosh shtabda qolgan va gvardiya leytenanti unvonini olgan.

1868-yil 30-avgustda shtab kapitanligiga koʻtarilib, Turkiston general-gubernatorligi qarorgohida Bosh shtab ofitseri lavozimiga tayinlangan, Buxoroga qarshi yurishlarda qatnashgan, janglarda ajralib turgani uchun 1869-yil 14-aprelda kapitan unvoniga sazovor boʻlgan (1871-yil 2-yanvarda mayor unvoniga oʻzgartirilgan). 1869-yil 14-apreldan Sirdaryo viloyati qoʻshinlari shtab-kvartirasining katta adyutanti lavozimida xizmat qilgan. Soʻngra Shahrisabzga yurishda qatnashib, koʻrsatgan xizmatlari uchun 3-darajali Avliyo Anna va 4-darajali Avliyo Vladimir ordenlari bilan taqdirlangan (ikki orden ham 1870-yilda berilgan). 1870-yil 3-noyabrda 3-Turkiston saf batalyoniga komandir etib tayinlanadi. 1872-yil 22-fevraldan Sirdaryo viloyati qoʻshinlari shtab boshligʻi[1].

1873-yilda podpolkovnik unvoni bilan (1871-yil 18-oktyabrda berilgan) Xiva yurishida qatnashgan; 3-noyabrda 4-darajali Avliyo Georgiy ordeni bilan taqdirlangan[2].

Oʻsha yilning kuzida general N. N. Golovachev otryadi tarkibida Xivaga boʻysungan turkmanlardan tovon undirish uchun dashtda boʻlgan, Ilyali traktidagi jangda yarador boʻlgan. 1874-yil 8-noyabrda „Jasorat uchun“ yozuvi va oltin qurol bilan taqdirlangan va polkovnik unvonini olgan.

1875 va 1876-yillarda Qoʻqon yurishida qatnashib, 2-darajali qilich bilan birgalikdagi Avliyo Anna ordeni (1875) va 3-darajali qilich bilan birgalikdagi Avliyo Vladimir (1876) ordenlari bilan taqdirlangan.

1879-yil 4-sentyabrda general-mayor unvoni (1884-yil 8-apreldan ish tajribasiga ega) va Sirdaryo viloyati qoʻshinlari qoʻmondonining yordamchisi etib tayinlangan.

1880-yil 16-apreldan Turkiston harbiy okrugi qoʻshinlari qoʻmondonligi qoshidagi harbiy tashviqot idorasining boshligʻi boʻlib xizmat qilgan.

Yana bir qator janglarda qatnashgan va general-leytenant unvoniga sazovor boʻlgan[3][4]. 1896-yil 9-iyulda Aleksey Yakovlevich Fride Yaroslavlda vafot etgan va Spas-Preobrajensk monastiri qabristoniga dafn qilingan.

Manbalar

  1. ↑ Redaktsiya jurnala. Generalьnogo shtaba polkovnik A. Ya. Fride // Vsemirnaya illyustratsiya : jurnal. — 1879. — T. 21, № 531. — S. 211—212. Glinoetskiy N. P. Istoricheskiy ocherk Nikolaevskoy akademii Generalьnogo shtaba. SPb., 1882
  2. ↑ Terentьev M. A. Istoriya zavoevaniya Sredney Azii. T. 2. SPb., 1903
  3. ↑ Razvedchik. 1896. — № 294. — S. 492.
  4. ↑ Fride Aleksey Yakovlevich // Spisok generalam po starshinstvu. Sostavlen po 1 sentyabrya 1894 goda. — SPb.: Voennaya tipografiya, 1894. — S. 399.