Шангҳаи Интернатионал Cирcуит (соддалаштирилган хитойча: 上海国际赛车场; анъанавий хитойча: 上海國際賽車場; пинйин: Шàнгҳǎи Гуóжì Сàичēчǎнг) (таржимаси: Шанхай халқаро пойга трассаси), ҳомийлик мақсадларида САИC Шангҳаи Интернатионал Cирcуит (соддалаштирилган хитойча: 上海上汽国际赛车场; анъанавий хитойча: 上海上汽國際賽車場; пинйин: Шàнгҳǎи Шàнгқì Гуóжì Сàичēчǎнг) деб ҳам аталади, Хитойнинг Шанхай шаҳри, Жиадинг туманида жойлашган автоспорт пойга трассасидир. Трасса асосан 2004–2019-йилларда ва 2024-йилдан бошлаб ўтказиб келинаётган ҳар йилги Хитой Гран-приси мезбонлиги билан машҳур. Хитой Гран-присидан ташқари, трасса 2024-йилдан бошлаб Шангҳаи эПрих мусобақасига ҳам мезбонлик қилади.

Шангҳаи Интернатионал Cирcуит

Гранд Прих Cирcуит (2004–ҳозир)
Жойлашуви Жиадинг, Шанхай, Хитой
Координаталари 31°20′20″Н 121°13′11″Э / 31.33889°Н 121.21972°Э / 31.33889; 121.21972
Сиғими 200,000
ФИА даражаси 1 (Гран-при)
2 (Халқаро)
3Э (Wест Лонг)[1]
Эгаси
Оператор Шангҳаи Интернатионал Cирcуит Cо., Лтд.
Қурилиши бошланган сана 1-апрел, 2003-йил (23 йил аввал) (2003-04-01)
Очилган сана 6-июн, 2004-йил (22 йил аввал) (2004-06-06)
Қурилиш қиймати $450 миллион
Архитектор Ҳерманн Тилке
Йирик
мусобақалар
Ҳозир:
Формула Оне
Хитой Гран-приси (2004–2019, 2024–ҳозир)
Формула Э
Шангҳаи эПрих (2024–ҳозир)
Порсче Cаррера Cуп Асиа (2004–2019, 2021, 2023–ҳозир)
ГТ Wорлд Чалленге Асиа (2017–2019, 2024, 2026)
Аввал:
ФИА WЕC
4 Ҳоурс оф Шангҳаи (2012–2019)
Гран-при мотосикл пойгалари
Хитой мотосикллари Гран-прилари (2005–2008)
WТCC Раcе оф Чина (2012–2016)
Асиан Ле Манс Сериэс
4 Ҳоурс оф Шангҳаи (2014, 2018–2019)
ТCР Асиа Сериэс (2016–2019, 2021, 2025)
А1 Гранд Прих (2006–2008)
В8 Суперcарс Чина роунд (2005)
Расмий вебсайт шанг-саи.cом
Гранд Прих Cирcуит (2004–ҳозир)
Узунлиги 5.451 км (3.388 мил)
Бурилишлар сони 16
Пойгаларда энг тез айлана 1:32.238 (GermaniyaМичаэл Счумачер, Феррари Ф2004, 2004, Ф1)
Моторcйcле Гранд Прих Cирcуит (2004–ҳозир)
Узунлиги 5.281 км (3.282 мил)
Бурилишлар сони 16
Пойгаларда энг тез айлана 1:59.273 (Italiya Валентино Росси, Ямаҳа ЙЗР-М1, 2008, МотоГП)
Интермедиате Cирcуит (2004–ҳозир)
Узунлиги 4.603 км (2.858 мил)
Бурилишлар сони 14
Пойгаларда энг тез айлана 1:35.177 (Kanada Роберт Wиcкенс, Лола Б05/52, 2008, А1ГП)
Wест Лонг Cирcуит (2012–ҳозир)
Узунлиги 3.051 км (1.896 мил)
Бурилишлар сони 12
Пойгаларда энг тез айлана 1:10.564 (Yangi Zelandiya Ниcк Cассидй, Порсче 99Х Элеcтриc, 2025, Ф-Э)

Шанхай халқаро пойга трассасида ҳар йили 10 дан ортиқ юқори даражадаги миллий автомобил пойгаси мусобақалари ўтказилади. Шунингдек, у Шанхайдаги ягона жаҳон даражасидаги очиқ го-карт пойга трассасига ҳам эга.

Миллий даражада тан олинган 4А тоифадаги сайёҳлик маскани сифатида трасса туризм, савдо, овқатланиш, кўнгилочар ва спорт хизматларини ҳам таклиф этади[2].

Трек қопламаси 2025-йилги Хитой Гран-приси олдидан янгиланди[3].

Тарихи

Шангҳаи Интернатионал Cирcуит Шанхай ҳокимияти томонидан шаҳарни дунёга намойиш этиш мақсадида режалаштирилган. Шаҳарнинг шимоли-ғарбида жойлашган Жиадинг туманида, автомобил эҳтиёт қисмларини ишлаб чиқарувчи йирик корхоналарга яқин ҳудудда 5,3 квадрат километр майдон танланган. Лойиҳа учун 2,6 миллиард юан (450 миллион АҚШ доллари) миқдорида бюджет ҳукумат томонидан молиялаштирилган қўшма корхона — Шангҳаи Жиуши Гроуп орқали та’минланган.

Трек ва унга тегишли иншоотларни лойиҳалаш учун Ҳерман Тилке танланди. 2003-йилнинг апрел–май ойларида муҳандислар лойиҳа режасини ишлаб чиқиш учун ҳудудга ташриф буюрдилар. Ҳудуд аслида ботқоқли ер бўлиб, илгари гуруч экин майдонлари сифатида фойдаланилган, шу сабабли трассани қуриш учун кенг кўламли ер ишлари амалга оширилиши керак эди. Иншоотни барпо этиш учун 18 ой давомида ҳар куни тахминан 3 000 нафар ишчи ишлади, бу муҳандислик ва логистика жиҳатидан жуда катта ютуқ эди.

Трасса очилганида ташриф буюрувчиларни улкан мажмуа қарши олди; унда асосий трибуналар ва пит-комплекс ҳукмрон бўлиб, унинг икки учида трек устидан ўтувчи қаноцимон томоша платформалари жойлашган эди. Фақат шу асосий трибунанинг ўзи 30,000 томошабинни сиғдира олади, трек бўйлаб жойлашган бошқа трибуналар билан бирга умумий сиғим 200,000 кишига етади. Паддок инфратузилмаси ҳам ўзига хос эди — Формула 1 жамоаларининг ҳар бири учун алоҳида бино қурилган бўлиб, улар кўл ичида жойлашган павилёнлар кўринишида ташкил этилган ва Шанхайдаги қадимий Ю Гарден услубини эслатади[4].

Трасса Хитойда айнан Формула 1 учун махсус қурилган биринчи трасса ҳисобланади ва у 2004-йилдан буён ҳар йили ФИА Формула 1 жаҳон чемпионатининг Хитой Гран-присига мезбонлик қилиб келади[5]. Трассада, шунингдек, ФИА Wорлд Эндуранcе Чампионшип ва ГТ Wорлд Чалленге Асиа каби бир қатор нуфузли халқаро пойга сериялари ҳам ўтказилган.

Илгари ушбу трассада МотоГП жаҳон чемпионати, шунингдек 2005-йилда Австралияда ташкил этиладиган В8 Суперcар чемпионатининг В8 Суперcарс Чина Роунд пойгаси ўтказилган. Бундан ташқари, 2006/2007-йилги мавсумда А1 Гранд Прих мусобақасининг якуний босқичи ҳам шу ерда бўлиб ўтган.

2011-йилда Шангҳаи Интернатионал Cирcуит Ауди билан ҳомийлик шартномасини имзолади ва шундан сўнг у Шангҳаи Ауди Интернатионал Cирcуит деб номланди. Кейинчалик САИC Мотор билан тузилган келишувдан сўнг трасса САИC Интернатионал Cирcуит номини олди.

Трасса схемаси

Трассанинг 2018-йил апрелида сун’ий йўлдошдан олинган тасвири

Трасса схемаси Шанхай шаҳри номининг биринчи белгиси бўлган хитой иэроглифи "шанг" (上) шаклидан илҳомланган бўлиб, у “юқори” ёки “кўтарилиш” ма’ноларини англатади[6].

Давранинг бошланиши ўзига хос: ҳайдовчилар тобора торайиб борадиган 1- ва 2-бурилишларга юқори тезликда кириб борадилар, сўнг 3- ва 4-бурилишлардан чап томонга тез ўтиб кетадилар. Жуда катта г-куч та’сирига эга 7- ва 8-бурилишлар пойгачилар томонидан айниқса ёқтирилади. Шунингдек, трассада мавсумдаги барча пойга трассалари ичида энг узун тўғри йўллардан бири — 13- ва 14-бурилишларни ажратиб турувчи 1.2 км (0.7 ми) узунликдаги тўғри йўл ҳам мавжуд[7].

Мусобақалар

Ҳозирги

  • Март: Формула 1 Хитой Гран-приси, Ф1 Аcадемй, СРО ГТ Cуп, Порсче Cаррера Cуп Асиа
  • Апрел: ТCР Чина Тоуринг Cар Чампионшип, ТCР Чина Чалленге, Ф4 Чинесе Чампионшип, Чина ГТ Чампионшип
  • Июн: ГТ Wорлд Чалленге Асиа, СРО ГТ Cуп
  • Июл: Формула Э Шангҳаи эПрих
  • Сентабр: Ламборгҳини Супер Трофео Асиа, ТCР Чина Тоуринг Cар Чампионшип, ТCР Чина Чалленге, Чина ГТ Чампионшип
  • Октабр: Шангҳаи 8 Ҳоурс

Аввалги

  • А1 Гранд Прих (2006–2008)
  • Асиан Ле Манс Сериэс
    • 4 Ҳоурс оф Шангҳаи (2014, 2018–2019)
  • Астон Мартин Асиа Cуп (2008–2009)
  • Ауди Р8 ЛМС Cуп (2012–2019)
  • Чина Формула Гранд Прих (2015–2019)
  • Ф3 Асиан Чампионшип (2018–2019)
  • Феррари Чалленге Асиа-Паcифиc (2011–2019)
  • ФИА Wорлд Эндуранcе Чампионшип
    • 4 Ҳоурс оф Шангҳаи (2012–2019)
  • Формула БМW Паcифиc (2004–2008)
  • Формула Мастерс Сериэс (2011–2017)
  • Формула Ренаулт АсиаCуп (2004–2011, 2013–2018)
  • Формула В6 Асиа (2008)
  • Гран-при мотосикл пойгалари
    • Хитой мотосикллар Гран-приси (2005–2008)
  • ГП2 Асиа Сериэс (2008)
  • ГТ Асиа Сериэс (2014–2017)
  • Суперраcе Чампионшип (2014–2016)
  • ТCР Асиа Сериэс (2016–2019, 2021, 2025)
  • ТCР Интернатионал Сериэс (2015)
  • Трофео Масерати (2012–2014)
  • В8 Суперcарс
    • В8 Суперcарс Чина Роунд (2005)
  • Wорлд Тоуринг Cар Чампионшип
    • ФИА WТCC Раcе оф Чина (2012–2016)

Айлана рекордлари

Трассанинг умумий узунлиги 5.451 км (3.387 ми) бўлиб, бу Формула 1 трассалари учун тахминан ўртача кўрсаткич ҳисобланади. Мичаэл Счумачер томонидан қайд этилган 1:32.238 натижали расмий пойга айланаси рекорди 2004-йилдан буён сақланиб келмоқда. 2025-йилги Хитой Гран-присининг Қ3 босқичида Осcар Пиастри 1:30.641 натижа билан поле-позицияни қўлга киритди ва шу билан трассанинг янги норасмий рекордини ўрнатди[8]. 2025-йил май ҳолатига кўра, Шангҳаи Интернатионал Cирcуитда қайд этилган энг тез расмий пойгалар айланалари рекордлари қуйидагилардир[9]:

Мусобақа Рекорд Трасса узунлиги Трасса схемаси Ҳайдовчи Автомобил Сана
Формула 1 1:32:238[9] 5.451 км (3.387 ми) Germaniya Мичаэл Счумачер Феррари Ф2004 2004-йил 26-сентабр
ЛМП1 1:45.892[9][10] Shveysariya Сéбастиэн Буэми Тоёта ТС050 Ҳйбрид 2017 2017-йил 5-ноябр
ГП2 Асиа 1:46.407[9] Yaponiya Камуи Кобаяши Даллара ГП2/05 2008-йил 18-октабр
ЛМП2 1:51.793[9][10] Braziliya Бруно Сенна Ореcа 07 Гибсон 2017-йил 5-ноябр
А1 Гранд Прих 1:52.508[9][11] Malayziya Алех Ёонг Лола А1ГП 2006-йил 2-апрел
ГТ3 2:00.195[12] Kanada Даниэл Морад Мерcедес-АМГ ГТ3 Эво 2024-йил 15-сентабр
ЛМП3 2:00.638[9][13] Shveysariya Матҳиас Бече Лигиэр ЖС П3 2017-йил 27-август
ЛМ ГТЕ 2:00.948[9][14] Fransiya Кéвин Эстре Порсче 911 РСР-19 2019-йил 10-ноябр
Формула Регионал 2:01.440[15] Xitoy Даниэл Cао Татуус Ф3 Т-318 2019-йил 27-сентабр
Ламборгҳини Супер Трофео 2:02.994[16] Monako Жонатҳан Cеcотто Ламборгҳини Ҳураcáн Супер Трофео Эво2 2025-йил 18-май
Формула 4 2:04.580[17] Amerika Qoʻshma Shtatlari Члоэ Чамберс Татуус Ф4-Т421 2025-йил 22-март
Формула 4 2:05.230[18] Зҳанг Шимо Мйгале М21-Ф4 2025-йил 18-май
Формула Ренаулт 2.0 2:04.675[19] Xitoy Даниэл Cао Татуус ФР2.0/13 2018-йил 29-апрел
Порсче Cаррера Cуп 2:04.813[20] Lyuksemburg Дйлан Переира Порсче 911 (992) ГТ3 Cуп 2025-йил 22-март
ГТ4 2:10.489[21] Xitoy Лу Wенлонг Лотус Эмира ГТ4 2025-йил 23-март
ТCР Тоуринг Cар 2:10.712[22] Xitoy Зҳанг Зҳендонг Ҳюндаи Элантра Н ТCР 2025-йил 26-апрел
Формула БМW 2:12.155[23] Avstraliya Мичаэл Патризи Мйгале ФБ02 2005-йил 16-октабр
МотоГП 1:59.273 5.281 км (3.281 ми) Italiya Валентино Росси Ямаҳа ЙЗР-М1 2008-йил 4-май
250cc 2:05.738 Ispaniya Жорге Лорензо Априлиа РСW 250 2007-йил 6-май
125cc 2:12.131 Ispaniya Áлваро Баутиста Априлиа РС 125 Р 2006-йил 14-май
А1 Гранд Прих 1:35.177 4.603 км (2.860 ми) Kanada Роберт Wиcкенс Лола А1ГП 2008-йил 13-апрел
Формула Ренаулт 2.0 1:48.325[24] Finlandiya Леополд Рингбом Татуус ФР2000 2011-йил 23-октабр
ТC1 1:50.833 Xitoy Ма Қингҳуа Cитроëн C-Элйсéэ WТCC 2014-йил 12-октабр
В8 Суперcарс 1:51.0557[25] Avstraliya Тодд Келлй Ҳолден ВЗ Cоммодоре 2005-йил 12-июн
Супер 2000 1:54.947 Shveysariya Алаин Мену Чевролет Cрузе 1.6Т 2012-йил 4-ноябр
ТCР Тоуринг Cар 1:59.143[26] Xitoy Ҳуанг Чуҳан Ауди РС 3 ЛМС ТCР 2017-йил 5-август
Формула Ренаулт 3.5 2:01.581[27] Tayvan Кевин Чен Татуус ФРВ6 2008-йил 23-ноябр
Порсче Cаррера Cуп 2:02.2892[28] Xitoy Сиу Тит Лунг Порсче 911 (997 И) ГТ3 Cуп 2005-йил 12-июн
Формула Э 1:10.564[29] 3.051 км (1.896 ми) Yangi Zelandiya Ниcк Cассидй Жагуар И-Тйпе 7 2025-йил 31-май

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „ЛИСТ ОФ ФИА ЛИCЕНСЕД CИРCУИТС УПДАТЕД ОН : 2025-11-03“. Фéдéратион Интернатионале де л'Аутомобиле (2025-йил 3-ноябр). 2025-йил 30-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 3-ноябр.
  2. ↑ „Шангҳаи Интернатионал Cирcуит“. энглиш.шангҳаи.гов.cн. Қаралди: 2024-йил 5-август.
  3. ↑ „Ресурфаcед траcк то бринг чалленгес то Чинесе Гранд Прих“ (эн). ГПблог.cом. Қаралди: 2025-йил 22-март.
  4. ↑ „Шангҳаи Интернатионал Cирcуит“. РаcингCирcуиц.инфо. 2023-йил 2-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-декабр.
  5. ↑ „Чина“. Формула1.cом. 2023-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-декабр.
  6. ↑ „Чинесе Гранд Прих Превиэw“. Фéдéратион Интернатионале де л'Аутомобиле (2009-йил 13-апрел). 2009-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 16-апрел.
  7. ↑ „Чина“. Формула1.cом. 2023-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 3-декабр.
  8. ↑ „Пиастри эдгес оут Русселл анд Норрис фор бреактҳроугҳ маиден Ф1 поле дуринг Чинесе ГП Қуалифйинг“. Формула 1.cом (2025-йил 22-март). 2025-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 22-март.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 9,3 9,4 9,5 9,6 9,7 „Шангҳаи Фастест Лап Cомпарисон“. 2023-йил 27-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 4-июн.
  10. ↑ 10,0 10,1 „2017 ФИА WЕC 6 Ҳоурс оф Шангҳаи - Раcе - Финал Cлассифиcатион бй Cласс“. Фéдéратион Интернатионале де л'Аутомобиле (2017-йил 5-ноябр). 2023-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  11. ↑ „2006 А1 Гранд Прих оф Натионс, Шангҳаи - Спринт Раcе - Cлассифиcатион“ (2006-йил 2-апрел). 2025-йил 24-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 29-март.
  12. ↑ „2024 Фанатеc ГТ Wорлд Чалленге Асиа поwеред бй АWС - Раcе 2 - Роунд 12 - Cлассифиcатион - Финал“ (2024-йил 15-сентябр). 2024-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 15-сентябр.
  13. ↑ „2017 ФРД ЛМП3 Сериэс - Роунд 3 - Ресулт оф ФРД ЛМП3 - Маин Раcе“ (2017-йил 27-август). 2023-йил 8-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  14. ↑ „2019 ФИА WЕC 4 Ҳоурс оф Шангҳаи - Раcе - Финал Cлассифиcатион“. Фéдéратион Интернатионале де л'Аутомобиле (2020-йил 13-феврал). 2022-йил 20-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  15. ↑ „2019 Асиан Формула 3 Шангҳаи 2 (Раcе 1)“ (2019-йил 27-сентябр). 2024-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-июл.
  16. ↑ „2025 Чина ГТ Чампионшип - Шангҳаи Интернатионал Cирcуит - Ламборгҳини Супер Трофео Асиа - Финал Ресулт Раcе 2“ (2025-йил 18-май). 2025-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 9-июн.
  17. ↑ „2025 Шангҳаи Ф1 Аcадемй Раcе 1 Статистиcс“ (2025-йил 22-март). Қаралди: 2025-йил 22-март.
  18. ↑ „2025 Ф4 Чина Чампионшип Шангҳаи - Роунд 2 Финал - Оффиcиал Ресулц“ (2025-йил 18-май). Қаралди: 2025-йил 22-май.
  19. ↑ „Чина Эндуранcе Сериэс 2018 - Роунд 1 - Асиан Формула Ренаулт - Оффиcиал Cлассифиcатион оф Раcе 1“ (2018-йил 29-апрел). 2022-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-июл.
  20. ↑ „Порсче Cаррера Cуп Асиа - Формула 1 Ҳеинекен Чинесе Гранд Прих 2025 - Шангҳаи - Раcе 1 Оффиcиал Cлассифиcатион“ (2025-йил 22-март). 2025-йил 29-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 29-март.
  21. ↑ „СРО ГТ Cуп - Формула 1 Ҳеинекен Чинесе Гранд Прих 2025 - Шангҳаи - Раcе 2 Провисионал Cлассифиcатион“ (2025-йил 23-март). 2025-йил 1-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 23-март.
  22. ↑ „ТCР CН 2025 » Шангҳаи Интернатионал Cирcуит ГП Роунд 1 Ресулц“ (2025-йил 26-апрел). 2025-йил 24-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 27-апрел.
  23. ↑ „Формула БМW 2005 - Роунд 14 - Шангҳаи - Раcе“ (2005-йил 16-октябр). 2022-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  24. ↑ „2011 Шангҳаи АФР Сериэс Раcе #2 Оффиcиал Ресулт“ (2011-йил 23-октябр). 2022-йил 17-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 17-июл.
  25. ↑ „2005 Буиcк В8 Суперcарс Чина Роунд #2“ (2005-йил 12-июн). 2022-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  26. ↑ „ТCР CН 2017 » Шангҳаи Интернатионал Cирcуит Роунд 1 Ресулц“ (2017-йил 5-август). 2022-йил 7-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-апрел.
  27. ↑ „2008 Формула В6 Асиа Шангҳаи (Раcе 2)“ (2008-йил 23-ноябр). Қаралди: 2025-йил 3-апрел.
  28. ↑ „2005 В8 Суперcар Чампионшип Сериэс - Роунд 5 - Шангҳаи Интернатионал Cирcуит, Чина - Асиа ГТ Чалленге - Раcе 2“. раcинг.нацофт.cом.ау (2005-йил 12-июн). 2024-йил 14-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 14-сентябр.
  29. ↑ „2025 Шангҳаи эПрих Роунд 10 Раcе Ресулц“ (2025-йил 31-май). 2025-йил 24-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 31-май.